Canfyddiadau o frechlynnau mewn cyflyrau llidiol

Tachwedd 2022

Baner Prifysgol Nottingham

 Pam wnaethon ni'r astudiaeth hon?

Mae'r system imiwnedd yn amddiffyn y corff rhag haint, mae'n ymosod ar germau ac yn ein helpu i gadw'n iach. Yn y DU, mae gan oddeutu un o bob hanner cant o oedolion gyflwr lle mae'r system imiwnedd yn rhy weithgar ac yn ymosod ar rannau o'r corff ar gam. Gall hyn achosi niwed i'r cymalau, y perfedd, y croen neu'r pibellau gwaed. Gellir trin y cyflyrau hyn gyda meddyginiaethau sy'n lleihau'r system imiwnedd. Ond, mae hyn yn golygu bod gan rywun sy'n eu cymryd siawns uwch o fynd yn sâl iawn os ydynt yn cael y ffliw, niwmonia neu COVID-19. Er y gellir lleihau'r siawns o hyn ddigwydd gyda brechlynnau, nid yw llawer o bobl ar y meddyginiaethau hyn yn cael eu brechu. Nid yw'r rhesymau dros hyn yn cael eu deall yn dda.

Ein nod yn yr astudiaeth hon oedd darganfod pam mae rhai pobl â'r cyflyrau hyn ac sy'n cymryd meddyginiaethau sy'n lleihau eu system imiwnedd yn dewis cael eu brechu ar gyfer ffliw, niwmonia a COVID-19, tra nad yw eraill yn gwneud hynny.

Gyda phwy y siaradon ni?

Rhwng Tachwedd 2021 ac Ionawr 2022, fe wnaethom gyfweld ag 20 o bobl â gwahanol gyflyrau – arthritis gwynegol, clefyd Crohn, fasgwlitis, lupus, spondylitis ancylosing, ac arthritis psoriatig.

Beth wnaethon ni ddod o hyd iddo?

Fe wnaethon ni ganfod bod llawer o resymau dros gael eich brechu ai peidio. Roedd hyn yn amrywio yn ôl y math o frechlyn, ond nid o gyflwr i gyflwr. Rhestrir y prif resymau isod.

Rhesymau dros gael eich brechu

I bawb:

  • Gan wybod bod ganddyn nhw risg uchel o fynd yn wael iawn pe bydden nhw'n dal y ffliw, niwmonia neu COVID-19.
  • Gan gredu y bydd brechlynnau'n eu cadw'n iach. Fe wnaethon ni ganfod ei bod hi'n bwysig i bobl y gallen nhw gadw'n iach ar ôl bod yn sâl gyda'u cyflwr.
  • Gan weld bod y brechlynnau hyn yn cael eu cymeradwyo gan elusennau sy'n gweithio ar ran y cleifion hyn.

Ar gyfer ffliw a niwmonia yn unig:

  • Gan wybod eu bod yn gymwys ar gyfer y brechlynnau hyn.
  • Cael argymhelliad gan eu meddyg neu nyrs.
  • Cael gwahoddiad uniongyrchol i gael eich brechu, drwy neges destun neu lythyr.

Fe wnaethon ni ganfod bod argymhellion a gwahoddiadau’n cael eu rhoi’n aml ar gyfer y ffliw, ond nid niwmonia. Gwelwyd hysbysebion i gael eich brechu rhag y ffliw yn amlach hefyd nag ar gyfer niwmonia.

Ar gyfer COVID-19 yn unig:

  • Y ffocws ar COVID-19 a'i fygythiad yn y newyddion, a gweld faint o bobl oedd yn ei ddal.
  • Teimlo y byddai cael eich brechu o gymorth i eraill.
  • Y sêl bendith gan feddyg neu nyrs bod y brechlynnau newydd yn addas ar gyfer eu cyflwr.
  • Y rhaglen frechu torfol gyda gwahoddiadau'n cael eu hanfon i gael eu brechu pan fo angen gwneud hynny, ac ar fwy nag un achlysur. Hefyd, mae apwyntiadau ar gael yn dda.
  • Meddyg neu nyrs yn gwirio i weld a oeddent wedi cael eu brechu.
  • Gweld adroddiadau newyddion bod y brechlynnau'n lleihau faint o bobl oedd yn mynd yn ddifrifol wael o COVID-19.
  • Clywed gan bobl â'r un cyflwr nad y brechlynnau achosodd iddo fflachio i fyny.

Rhesymau dros beidio â chael eich brechu

I bawb:

  • Eu cyflwr ddim yn sefydlog, oherwydd symptomau presennol neu gymryd meddyginiaethau newydd.
  • Credu y gallai brechlyn achosi i'w cyflwr fynd yn waeth.

Ar gyfer ffliw a niwmonia yn unig:

  • Heb wybod eu bod nhw'n gymwys ar gyfer y brechlynnau hyn.
  • Dim argymhelliad gan eu meddyg na'u nyrs.
  • Dim gwahoddiad uniongyrchol i gael eich brechu.
  • Nid oedd hysbysebion ar gyfer brechiadau yn eu cynnwys fel grŵp a oedd yn gymwys ar gyfer y brechlynnau hyn.
  • Gan gredu bod ganddyn nhw siawns isel o fynd yn sâl iawn o'r ffliw a niwmonia, felly nid oedd unrhyw fanteision i gymryd y brechlynnau hyn.

Beth allai wella'r cymeriant?

Rydym yn argymell bod manteision a diogelwch brechu yn cael eu trafod gyda chleifion mewn apwyntiadau ysbyty ac apwyntiadau gyda meddyg teulu. Nid yw'r rhai sy'n cymryd meddyginiaethau sy'n lleihau'r system imiwnedd yn cael eu cynnwys yn rheolaidd mewn gwahoddiad uniongyrchol i gael brechiad ac felly gellid eu hystyried ar gyfer hyn. Gellid rhestru pobl sy'n cymryd y meddyginiaethau hyn hefyd yn y meini prawf cymhwysedd ar gyfer brechu mewn hysbysebion teledu, papurau newydd a fferyllfeydd.

Papur Cyhoeddedig

Am grynodeb manwl o'r astudiaeth, cliciwch yma i weld y papur a gyhoeddwyd yn y cyfnodolyn PLOS One.