Ratunek

Palenie

Wiele osób zdaje sobie sprawę z negatywnego wpływu palenia na ogólny stan zdrowia, ale może nie wiedzieć, jak wpływa ono na RZS. Może ono zwiększać ryzyko rozwoju reumatoidalnego zapalenia stawów, nasilać objawy RZS i zmniejszać skuteczność leków. 

Ilustracja przedstawiająca paczkę papierosów w czerwonym okręgu przekreślonym ukośną czerwoną linią.

Powszechnie przyjmuje się, że palenie ma negatywny wpływ na zdrowie i jest przyczyną zawałów serca, udarów mózgu, nowotworów, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) i wielu innych schorzeń. Jednak wiele osób nie zdaje sobie sprawy z negatywnego wpływu palenia na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Jak więc palenie wpływa na RZS? Odpowiedź na to pytanie można podzielić na trzy części: 

1. Palenie zwiększa podatność na rozwój RZS 

Palenie tytoniu zwiększa ryzyko rozwoju wielu chorób autoimmunologicznych, w tym RZS. Dokładna przyczyna RZS nie jest jasna, ale uważa się, że jest ona spowodowana wieloma czynnikami, w tym czynnikami genetycznymi i środowiskowymi. Jednym z tych czynników środowiskowych jest palenie tytoniu, a wiele badań wykazało, że palenie jest czynnikiem ryzyka rozwoju RZS. Ryzyko to wiąże się zarówno z liczbą wypalanych papierosów dziennie, jak i z liczbą lat palenia. Co ważne, nawet palenie o niewielkim natężeniu (na przykład od 1 do 7 papierosów dziennie) znacząco zwiększa ryzyko rozwoju RZS. Ryzyko RZS maleje z czasem po rzuceniu palenia; jednak pozostaje ono wyższe w porównaniu z osobami niepalącymi, nawet wśród tych, którzy rzucili palenie ponad 15 lat wcześniej. Palenie papierosów wiąże się z produkcją czynnika reumatoidalnego i przeciwciał anty-CCP; są to zarówno swoiste, jak i wrażliwe przeciwciała, które zwiększają ryzyko rozwoju RZS. Ryzyko RZS utrzymuje się nawet po 20 latach od rzucenia palenia u osób z przeciwciałami anty-CCP.  

2. Palenie nasila objawy RZS 

Palenie tytoniu wiąże się z cięższym przebiegiem RZS, na przykład z bardziej aktywną chorobą, większym uszkodzeniem stawów (prowadzącym do ich deformacji i utraty funkcji) oraz częstszymi zmianami pozastawowymi, takimi jak guzki, zapalenie naczyń krwionośnych (znane jako vasculitis) lub reumatoidalne zapalenie płuc. Może to wynikać z faktu, że palenie tytoniu wiąże się z produkcją przeciwciał anty-CCP, które z kolei prognozują bardziej agresywny przebieg RZS. 

Ponadto pacjenci z RZS są narażeni na zwiększone ryzyko chorób serca i udarów mózgu. Palenie tytoniu tylko zwiększa to ryzyko, narażając osoby z RZS na jeszcze większe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i zgonu.  

3. Palenie zmniejsza skuteczność leków na RZS 

Dowody wskazują, że pacjenci z reumatoidalnym zapaleniem stawów, którzy palą, mają mniejsze szanse na odpowiedź na leczenie pierwszego i drugiego rzutu stosowane w RZS (odpowiednio metotreksat i inhibitory TNF). Sugeruje to, że palenie osłabia działanie leków przeciwreumatycznych i/lub nasila aktywizację choroby. Ponadto możliwe jest, że osoby z RZS, które palą, mają mniejsze szanse na osiągnięcie remisji w porównaniu z osobami niepalącymi. 

A co z biernym paleniem i waporyzacją? 

Narażenie na bierne palenie nie wydaje się zwiększać ryzyka rozwoju reumatoidalnego zapalenia stawów. Istnieją jednak przesłanki wskazujące na to, że narażenie na bierne palenie w dzieciństwie może zwiększać ryzyko wystąpienia RZS u osób palących okazjonalnie, a nawet niepalących w przyszłości. 

Używanie e-papierosów i waporyzacja nie są całkowicie pozbawione ryzyka, ale nie ma mocnych dowodów na związek między waporyzacją/e-papierosami a ryzykiem wystąpienia RZS. 

Więc chcesz rzucić palenie? 

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe dowody, rzucenie palenia jest niewątpliwie jedną z najlepszych rzeczy, jakie możesz zrobić, aby poprawić swoje zdrowie. Najtrudniejszą rzeczą jest podjęcie decyzji, czy chcesz rzucić palenie i czy czujesz się na to gotowy, ale istnieje wiele porad i wsparcia, które pomogą Ci, gdy już to zrobisz. 

Jeśli potrzebujesz wsparcia w rzuceniu palenia, skontaktuj się z: 

  • Skonsultuj się z lekarzem rodzinnym lub pielęgniarką albo omów tę kwestię podczas wizyty kontrolnej 
  • Twój konsultant reumatologiczny i pielęgniarka specjalistka 
  • Twoja lokalna usługa wspomagająca rzucanie palenia 
  • Twój lokalny farmaceuta  

Przydatne strony internetowe z informacjami: 

NHS Bez dymu 

Informacje na temat rzucania palenia na Patient.co.uk 

Informacje NHS Choices dotyczące rzucania palenia 

Referencje dostępne na życzenie 

Zaktualizowano: 15.11.2019

Przeczytaj więcej