Adnodd

Llywio Ramadan gydag Arthritis Rwmatoid: Rhan 1

Argraffu

Blog gan Dr Shirish Dubey a Hifsa Mahmood

Wrth i ni edrych ymlaen at fis sanctaidd Ramadan, bydd rhai ohonoch chi'n pendroni a ddylech chi ymprydio ai peidio. Mae yna eithriadau rhag ymprydio, wrth gwrs – un o'r rheini yw pobl sy'n sâl neu sydd â chyflyrau meddygol. 

Yn lle ymprydio, gallech ddewis anrhydeddu Ramadan drwy elusen, fel drwy fwydo person llai breintiedig. Rwy'n gwybod y bydd llawer ohonoch chi eisiau ymprydio, yn unol ag arfer crefyddol da tra hefyd yn sicrhau y gallwch chi gynnal iechyd da. Mae'n hanfodol eich bod chi'n sicrhau bod meddyginiaethau'n cael eu cymryd yn rheolaidd, a bod yr amserlen dosio'n cael ei chynnal. Efallai y bydd angen addasu amserlenni dyddiol fel y gellir cymryd meddyginiaethau rhwng pryd nos Iftar (machlud haul) a phryd bore Suhoor (gwawr). Yn ffodus, rydym ni yn y gaeaf gyda thua 11 awr rhwng codiad haul a machlud haul ond bydd y dyddiau'n mynd yn hirach yn raddol.

Gellir cymryd meddyginiaethau a gymerir ddwywaith y dydd fel Sulfasalazine neu Mycophenolate gyda Suhoor neu ar ôl Iftar. Gellir cymryd meddyginiaethau a gymerir unwaith y dydd neu lai ar amser cyfleus. Mae pigiadau fel biolegau yn llai o broblem gan fod y rhain fel arfer unwaith yr wythnos neu weithiau hyd yn oed yn llai aml. Mae poenliniarwyr fel Paracetamol yn broblem fwy gan fod yr amserlen dosio fel arfer yn 4 gwaith y dydd. Gellir addasu asiantau gwrthlidiol o amgylch yr amseroedd ymprydio a gellir dewis fersiynau hirach-weithredol sy'n para am 12 awr neu 24 awr. Lle bo'n bosibl, dylid ffafrio fersiynau hirach-weithredol o boenliniarwyr ac mae'n werth cael trafodaeth gyda'ch ymarferydd iechyd i gael y presgripsiynau wedi'u trefnu ymhell ymlaen llaw er mwyn osgoi unrhyw straen munud olaf.

Pwrpas Ramadan yw gwella'r cyflwr ysbrydol a chorfforol a chryfhau eich perthynas â Duw (Allah). Mae'n bwysig ein bod yn sicrhau nad ydym yn anwybyddu ein hiechyd corfforol wrth ofalu am yr ysbrydol.

Mae rhagor o wybodaeth gan Gymdeithas Feddygol Islamaidd Prydain ar gael yma. Cadwch lygad allan am Ran 2 yn ystod Ramadan.

Dr Shirish Dubey (Rhiwmatolegydd Ymgynghorol) a Hifsa Mahmood (Fferyllydd Clinigol Arbenigol, Ysbytai Prifysgol Rhydychen GIG FT).

Cwestiynau y mae pobl ag RA yn aml yn eu gofyn

“Rydw i wir eisiau ymprydio yn ystod Ramadan, ond rydw i’n poeni am reoli fy meddyginiaeth RA. Sut mae pobl fel arfer yn ymdrin â’u hamserlen dosio wrth ymprydio?”

Mae llawer o bobl yn addasu amseroedd eu meddyginiaeth fel eu bod yn ffitio rhwng Iftar (machlud haul) a Suhoor (gwawr). Gellir cymryd meddyginiaethau ddwywaith y dydd fel sylffasalasin neu mycophenolate gyda'r naill bryd neu'r llall, tra bod meddyginiaethau unwaith y dydd fel arfer yn haws i'w hamserlennu. Mae pigiadau fel biolegics yn llai o broblem oherwydd eu bod yn wythnosol neu'n llai aml. Y gamp yw cynllunio ymlaen llaw a siarad â'ch tîm gofal iechyd fel y gallwch wneud addasiadau diogel heb amharu ar eich triniaeth.

“Mae poenliniarwyr yn anodd oherwydd eu bod fel arfer yn cael eu cymryd sawl gwaith y dydd. Oes unrhyw ffordd o reoli hynny wrth ymprydio?”

Gall meddyginiaethau fel paracetamol, sydd fel arfer yn cael eu cymryd bedair gwaith y dydd, fod yn heriol yn ystod oriau ymprydio. Gall fersiynau hirach o feddyginiaethau gwrthlidiol fod yn opsiwn, ond mae hyn yn rhywbeth i'w drafod gyda'ch clinigwr ymhell ymlaen llaw. Bydd trefnu presgripsiynau'n gynnar i osgoi straen munud olaf a sicrhau bod eich cynllun rheoli poen yn dal i weithio yn ystod oriau ymprydio o gymorth. Bydd eich tîm gofal iechyd (neu fferyllydd lleol) yn gallu eich cynghori ar opsiynau ar gyfer poenladdwyr na fyddai angen i chi eu cymryd gyda bwyd.

“Rwyf am ymprydio am resymau ysbrydol, ond rwy’n ofni y gallai waethygu fy symptomau. Sut mae pobl yn cydbwyso ffydd ac iechyd corfforol yn ystod Ramadan?”

Fel mae'r blog hwn yn ei egluro, mae Islam yn caniatáu eithriadau i bobl â chyflyrau meddygol; a gall gweithredoedd addoli amgen, fel elusen, fod yn ffordd o anrhydeddu eich ffydd os na allwch ymprydio. Os dewiswch ymprydio, y ffocws yw amddiffyn eich iechyd wrth anrhydeddu eich ffydd. Mae hynny'n golygu cynnal amserlenni meddyginiaeth, cynllunio ymlaen llaw, a bod yn onest gyda chi'ch hun ynglŷn â sut mae'ch corff yn ymdopi. Bwriad Ramadan yw cryfhau eich lles ysbrydol a chorfforol, nid cyfaddawdu chwaith

Gobeithiwn y bydd y cyngor hwn o gymorth i chi! Rhannwch eich awgrymiadau a'ch profiad gyda ni ar Facebook, Twitter neu Instagram– byddem wrth ein bodd yn eu clywed!

Cyfanswm yr hoffterau: 6