Mae angen i ni sicrhau bod pobl ag RA yn cael y gefnogaeth gywir – gall oedi gael canlyniadau difrifol – stori Anoushka

Ysgrifennwyd gan Anoushka

Roedd gen i daith anwastad i gael diagnosis. Dechreuodd pan oeddwn i'n 18 oed ac yn edrych ymlaen at ddechrau fy ngradd nyrsio. Roeddwn i ar wyliau teuluol, yn ymweld â pherthnasau yn India pan ddeffrais un bore gyda phen-glin chwyddedig. Ar y dechrau roeddwn i'n meddwl fy mod i wedi'i daro tra roedden ni'n teithio, ond roedd yn gwaethygu'n gyson.

Pan gyrhaeddais adref, cefais ei wirio. Ond nid yw apwyntiad 10 munud yn ddigon o amser i feddyg teulu weld yr arwyddion rhybuddio, yn enwedig mewn cleifion ifanc sy'n ymddangos yn ffit ac yn iach fel arall. Roedd yn gyfnod mor rhwystredig - roeddwn i mewn poen, yn ei chael hi'n anodd cerdded ac roeddwn i'n dal i ddweud wrth bobl nad oedd rhywbeth yn iawn.

Roeddwn i ar faglau erbyn i mi gael diagnosis, a hyd yn oed ar ôl hynny cymerodd beth amser i gael fy atgyfeirio at yr arbenigwyr cywir ac iddyn nhw ddod o hyd i'r feddyginiaeth gywir i mi. Ac erbyn hynny roedd y difrod wedi'i wneud.

Llwyddais i orffen blwyddyn gyntaf fy nghwrs nyrsio, ond yn yr ail a'r drydedd flwyddyn roeddwn i'n sâl iawn, ac roedd angen llawer o amser i ffwrdd arnaf. Roeddwn i ar faglau erbyn i mi gael diagnosis, a hyd yn oed ar ôl hynny cymerodd beth amser i gael fy atgyfeirio at yr arbenigwyr cywir ac iddyn nhw ddod o hyd i'r feddyginiaeth gywir i mi. Ac erbyn hynny roedd y difrod wedi'i wneud. Cefais fy llawdriniaeth gyntaf – arthrosgopi ar fy nglin chwith – yn 2010, ac yna llawdriniaeth arall ar fy nglin dde yn fuan ar ôl hynny. Ers hynny, rydw i wedi cael 14 o lawdriniaethau hanfodol oherwydd y difrod i'm cymalau, ac rwy'n gwybod y bydd angen mwy arnaf yn y dyfodol.

Roedd angen i mi gymryd blwyddyn ychwanegol i orffen fy nghwrs nyrsio, a dros y blynyddoedd rydw i wedi gorfod cymryd llawer o amser i ffwrdd o'r gwaith oherwydd fy iechyd.

Gall cael cyflwr hirdymor fel arthritis gwynegol deimlo'n ynysig iawn, yn enwedig os ydych chi'n ifanc. Byddai pobl yn gofyn i mi 'pam wyt ti ar faglau?' Roeddwn i'n teimlo nad oedd neb arall yn gallu deall yr hyn roeddwn i'n mynd drwyddo, ac rydw i wedi teimlo'n unig iawn yn aml.

Roedd bod mor sâl yn gwneud astudio'n anodd iawn – roedd rhaid i mi wthio fy hun ddwywaith mor galed. Roedd angen i mi gymryd blwyddyn ychwanegol i gwblhau'r cwrs, ond fe wnes i raddio. Ac ers hynny, mae wedi bod rhaid i mi gydbwyso fy ngyrfa â fy iechyd. Roeddwn i'n poeni na fyddwn i'n ddigon da ar gyfer gofynion swydd nyrsio, felly gweithiais fel derbynnydd mewn clwb chwaraeon, ac mewn gwesty yn Llundain am gyfnod. Ond roeddwn i wir eisiau defnyddio fy sgiliau a'm cymwysterau, felly es i yn ôl i'r ysbyty lle hyfforddais fel myfyriwr nyrsio. Gwirfoddolais i ddechrau, ac ar ôl tua chwe mis cefais swydd fel cynorthwyydd gofal iechyd. Ond yn ystod y flwyddyn a hanner ddiwethaf, cefais anaf i'r llinyn asgwrn cefn, sydd wedi achosi mwy o broblemau a mwy o amser i ffwrdd o'r gwaith.

Gwybod bod cymorth ar gael

Os ydych chi yn y sefyllfa honno, ac yn ei chael hi'n anodd gofyn am help, mae NRAS yn darparu cefnogaeth a chyngor rhagorol ar arthritis gwynegol. Mae eu llyfrynnau gwybodaeth yn darparu gwybodaeth fanwl am bob agwedd ar fyw gyda'r cyflwr. Ac mae'r gymuned ar-lein ac amrywiol grwpiau cymorth wyneb yn wyneb yn lle i bobl rannu eu profiadau, a all fod yn rhyddhad mawr.

Rydw i wedi dysgu bod yn eiriolwr i mi fy hun

Rydw i bob amser wedi defnyddio'r adnoddau ar wefan NRAS, a'r llyfrynnau gwybodaeth i ddysgu mwy am fy nghyflwr. Maen nhw wedi fy helpu i ddeall mwy am arthritis gwynegol, sut mae'n effeithio ar y corff a'r gwahanol feddyginiaethau sydd ar gael. Mae hyn wedi fy ngalluogi i gael sgyrsiau gwell gydag ymgynghorwyr meddygol a gweithwyr iechyd proffesiynol eraill. Rydw i'n fwy gwybodus, rydw i'n gwybod pa gwestiynau i'w gofyn ac rydw i wedi ennill mwy o hyder i siarad drosof fy hun.

Mae mor bwysig ein bod yn parhau i godi ymwybyddiaeth am arthritis gwynegol.

Yn enwedig gydag oedolion ifanc, mae yna gamsyniad o hyd os yw pobl yn edrych yn heini ac yn iach na all fod yn RA.

Ni ddylai pobl deimlo'n ofnus, yn bryderus nac yn chwithig ynglŷn â mynd at eu meddyg teulu neu weithiwr gofal iechyd proffesiynol priodol, os ydyn nhw'n poeni y gallai fod ganddyn nhw RA. Ac mae angen i ni sicrhau bod gan feddygon teulu ddigon o amser i wrando ar eu cleifion. Yn enwedig gydag oedolion ifanc, mae camsyniad o hyd os yw pobl yn edrych yn heini ac yn iach na all fod yn RA. Ond mae'n hanfodol bod pobl yn cael eu cyfeirio at arbenigwr yn ystod y 12 wythnos cyntaf. Yna, os oes ganddyn nhw arthritis gallant ddechrau ar y feddyginiaeth gywir, felly gobeithio na fydd ganddyn nhw gymaint o ddifrod i'w cymalau ag yr wyf i wedi'i gael. Gorau po gyntaf y caiff person ddiagnosis a dechrau ar y driniaeth gywir, gorau oll fydd ansawdd ei fywyd.

Os ydych chi'n teimlo'n uniaethu â stori Anoushka, gall rhannu eich stori nid yn unig eich helpu chi, ond eraill sy'n byw gydag RA. Beth am gysylltu â ni? E-bostiwch fundraising@nras.org.uk neu fel arall anfonwch neges atom ar y cyfryngau cymdeithasol trwy Facebook, X ac Instagram.