Rheol Martha: Sut mae'n effeithio ar y rhai sydd ag RA neu JIA?

29 Chwefror 2024

Beth ydyw? 

Mae Rheol Martha neu 'Deddf Martha' yn cyfeirio at fenter diogelwch cleifion newydd a ddeddfwyd gan GIG Lloegr ym mis Ebrill 2024. Cyhoeddwyd hyn ym mis Chwefror 2024 ac mae'r cyfryngau'n ei galw'n "hawl i ail farn" ar lafar. 

Y Rheol sy'n cael ei chynnig, ond heb ei chwblhau eto, yw caniatáu i rieni, teulu neu ofalwyr gael mynediad at adolygiad cyflym gan dîm allgymorth gofal critigol os ydynt yn teimlo bod eu hanwylyd yn dirywio ac angen gofal critigol neu gymorth dwys. Mae hyn yn cael ei weithredu mewn dull cam wrth gam ar draws tua 100 o ysbytai yn Lloegr. Am ragor o wybodaeth, cliciwch yma .

Sut allai hyn effeithio ar rywun ag RA neu JIA? 

Mae'n annhebygol iawn y bydd hyn yn berthnasol i ddefnyddwyr ein gwasanaeth neu unigolion sy'n ffonio ein Llinell Gymorth oni bai bod angen gwasanaethau gofal critigol arnynt. 

Er bod y cyfryngau'n cyfeirio at y Rheol hon fel "yr hawl i ail farn": mae hyn yn eithaf camarweiniol ac nid yw'n gywir. Mae Rheol Martha ar gyfer sefyllfaoedd lle mae angen gofal critigol ar glaf h.y. sefyllfaoedd a allai fod yn fygythiad i fywyd ac felly nid yw'n berthnasol i wasanaethau arferol na chleifion allanol.

Beth yw'r rheolau cyfredol ar gyfer ail farn yn gyffredinol? 

Er bod pob claf yn gallu gofyn am ail farn, nid oes 'hawl' gyfreithiol nac awtomatig i gael ail farn. Er nad oes rhwymedigaeth yn unrhyw un o'r pedair gwlad (Lloegr, yr Alban, Cymru a Gogledd Iwerddon) i'r GIG dderbyn cais claf, dylent ystyried y cais a bydd y rhan fwyaf o wasanaethau'n caniatáu ail farn. 

Fel pwynt ar wahân, os oes gan unigolyn bryderon am y driniaeth neu'r gwasanaeth y maent yn ei dderbyn, gallant gyflwyno cwyn ffurfiol i'r ysbyty neu'r ymddiriedolaeth neu gael mynediad at PALS (Gwasanaeth Cyngor a Chyswllt Cleifion) a all arwain a chefnogi pryderon a godir gan gleifion am wasanaethau ysbyty. Am ragor o wybodaeth am PALS, cliciwch yma .