Sut y gwnes i ymdopi â gofalu am fy mabi ar ôl diagnosis o RA
Cafodd Angela Paterson ddiagnosis o RA ychydig ar ôl i'w merch fach gael ei geni; amser cyffredin i symptomau RA ddechrau. Mae hi'n trafod sut yr effeithiodd hyn arni hi a mamolaeth a sut y cafodd gefnogaeth angenrheidiol iawn gan NRAS a HealthUnlocked i'w helpu drwyddi.
Pan gefais ddiagnosis, chwiliais yn daer am unrhyw obaith, yna des i o hyd i wefan NRAS HealthUnlocked a chefais obaith gan lawer o'i haelodau, un aelod yn benodol, Gina, yn enwedig gan fy mod i bob amser yn teimlo'n llawen pryd bynnag y byddwn i'n darllen ei blogiau. Llwyddodd i gyflawni rhyddhad er ei fod yn 'ryddhad a achosir gan gemegau'.
Fis Tachwedd diwethaf roeddwn i'n gorwedd yn y gwely, Babi Amy hardd dim ond 3 diwrnod oed yn fy mreichiau, yn bwrw eira'n drwm y tu allan, yn gwrando ar y radio yn aros i glywed a fyddai'r ysgol gynradd leol yn cau oherwydd y tywydd: roedd, felly byddai fy mab 10 oed adref gyda ni, ynghyd â fy ngŵr; roedden ni i gyd gyda'n gilydd gartref ac yn glyd am y diwrnod. Daeth cân hyfryd ar y radio a chefais grio gan fy mod i mor hapus a bodlon a bod fy mywyd yn teimlo'n gyflawn.
5 wythnos yn ddiweddarach deffrais yng nghanol y nos, roeddwn i mewn poen ym mhobman ac ni allwn symud na chodi; roedd hyn wedi bod yn cronni ers ychydig wythnosau, roedd gen i fy ffôn wrth fy ymyl eisoes felly ffoniais fy ngŵr oedd ar shifft nos. Roeddwn i mor ofnus rhag ofn i Amy ddeffro ac na allwn i gyrraedd ati; daeth adref ar unwaith, ffoniodd ein hadran damweiniau ac achosion brys leol a ragnododd rai poenladdwyr cryf i'm helpu trwy'r nos. Dyna oedd ein pwynt isaf, roedden ni'n meddwl mai dyma sut fyddai ein bywydau o'r foment honno. Roeddwn i'n aros i weld y rhewmatolegydd ond roedd fy meddyg wedi cadarnhau ei bod hi'n debygol iawn bod gen i RA, efallai bod hyn oherwydd canlyniad Ffactor Rhewmatoid o 1200 (pan fo 400 yn uchel ac yn cadarnhau RA nid oedd amheuaeth).
Roedd yr wythnosau canlynol yn ofnadwy, roedd cyn lleied y gallwn i ei wneud. Pan fyddai fy ngŵr yn mynd i'r gwaith bob dydd, roeddwn i'n wynebu'r her anodd o ofalu am Amy; roedd hi'n gwisgo pyjamas yn gyson gan na allwn i ymdopi â poppers, roeddwn i'n defnyddio fy nannedd i'w dadwisgo/gwisgo ac roedd yn rhaid i mi adael i fy ngŵr ei bath bob amser. Yr ychydig weithiau y byddwn i'n mynd allan o'r tŷ oedd i fynd at y meddyg. Byddwn i'n eistedd yn y car gyda phoen yn fy nghalon wrth weld mamau allan yn gwthio pramiau ac rwy'n cofio gweld mam ar ei beic gyda'i babi mewn sedd: roeddwn i mor genfigennus, yn genfigennus ac yn dorcalonnus gan mai dyna rywbeth roeddwn i wedi breuddwydio am ei wneud. Yn fwy na dim roeddwn i'n ofnus - beth fyddai'n digwydd pan fyddai Amy yn dechrau cropian, cerdded a mynd yn rhy drwm i'w chodi?
Ar ddiwedd mis Chwefror gwelais yr ymgynghorydd a hyd yn oed cyn i mi eistedd i lawr ysgwydodd ei ben a dweud mai RA ydoedd: parhaodd i'm hasesu, rhoddodd sgôr DAS o 7.6 i mi, ac yna cwpl o bigiadau steroid a chyfuniad o feddyginiaethau; Naproxen, Methotrexate, Hydroxychloroquine a Sulphasalazine, i gyd i ddechrau ar unwaith gan ddefnyddio'r dull camu i lawr lle maen nhw'n ei drin yn ymosodol; byddai'n fy ngweld ymhen mis.
Y noson ganlynol, rhoddais ymolchi i Amy.
Byddaf yn hepgor ychydig fisoedd i fis Gorffennaf, roeddwn i'n teimlo'n llawer gwell, ddim yn wych ond gallwn i wneud cymaint o bethau i mi fy hun nawr; roedd fy sgôr DAS (Sgôr Gweithgaredd Clefyd) ar ei isaf sef 4.6 felly ym marn fy ymgynghorydd nid oedd yn ddigon da, felly dechreuais ar Enbrel ym mis Awst.
4 wythnos yn ddiweddarach sylweddolais nad oeddwn yn hongian drosodd i ddadwisgo, yna ar ôl 6 wythnos sylwais ar ôl cerdded ychydig fod fy nghloffi wedi diflannu, gallwn agor tuniau bron; 8 wythnos yn ddiweddarach gallaf blicio afal, heb gael trafferth cael Amy mewn sedd allan o'r car.
10 wythnos yn ddiweddarach - Yn yr wythnos ddiwethaf, rydw i wedi gwisgo pâr bach o sodlau uchel i fynd allan am goffi(!), cael bath fy hun (ar ôl mynd yn sownd o'r blaen roeddwn i'n rhy ofnus); dawnsio o gwmpas y tŷ gydag Amy yn fy mreichiau ac aros amdano ... wedi bod allan yn beicio gydag Amy yn bablio'n hapus ar ei chefn!
Gwelais fy ymgynghorydd yr wythnos diwethaf, wnes i ddim gofyn iddo beth oedd fy sgôr DAS y tro hwn; rydw i'n gwybod fy mod i'n gwneud yn well nag yr oeddwn i erioed wedi gobeithio, dim ond ychydig o gymalau bysedd chwyddedig sydd gen i, efallai rhai poenau ond dim byd i gwyno amdano. Rydw i mor lwcus ac yn byw bob dydd yn teimlo'n ddiolchgar bod fy meddyginiaethau'n gweithio am y tro.
Dydw i wir ddim yn gwybod sut y byddwn i wedi ymdopi heb NRAS: Ffoniais pan gefais ddiagnosis gyntaf a chefais gefnogaeth gan ferch hyfryd a gadewodd i mi grio; gofynnais lawer o gwestiynau iddi, gwrandawodd ac anfonodd wybodaeth ychwanegol ataf a helpodd yn fawr nid yn unig fi fy hun ond fy nheulu. Rydw i wedi cael gwybodaeth am gynifer o bethau gan gynnwys esgidiau, diet ac ymarfer corff, a mynd yn ôl i'r gwaith (mae gan fy nghyflogwr y llyfrynnau hefyd) ond yr hyn rydw i wedi'i ganfod yn bwysicaf yw gwybodaeth am feddyginiaethau sydd ar gael ac mae darllen am ymchwil i feddyginiaethau'r dyfodol yn gysur mawr.
Diolch yn fawr iawn i chi NRAS!
Gaeaf 2011: Angela Paterson