Gall RA newid bywyd, ond gallwch chi fod yr un i newid eich bywyd

Dod yn fam, ailhyfforddi, mynd yn hunangyflogedig a sefydlu grŵp NRAS. Sut wnaeth gwirfoddolwr NRAS, Sharon Branagh, hyn i gyd ar ôl iddi gael diagnosis o RA. 

I nodi Diwrnod Rhyngwladol y Menywod (8 Mawrth), rydym yn dathlu menywod ysbrydoledig ym mhobman, menywod fel ein gwirfoddolwr NRAS anhygoel ein hunain, Sharon Branagh. 

“Cefais ddiagnosis o arthritis gwynegol yn 36 oed. Ar y pryd, roedd gen i ffordd o fyw egnïol iawn, yn chwarae hoci dair gwaith yr wythnos, yn gwneud rhediadau hwyl elusennol, ac yn gweithio’n llawn amser fel Rheolwr Gweithrediadau mewn gwasanaethau iechyd meddwl a gofal cymdeithasol. 

Dechreuodd fy nwylo a'm harddyrnau frifo, felly es i at fy meddyg teulu, a feddyliodd ar unwaith ei fod naill ai'n RA neu'n anhwylder meinwe gyswllt. Ar ôl prawf gwaed, cadarnhaodd y meddyg teulu ei fod yn RA, a dechreuais driniaeth ar steroidau. Cefais fy atgyfeirio at ymgynghorydd, ond gan fy mod yn bwriadu priodi'r flwyddyn ganlynol (2008) a dechrau teulu yn fuan wedyn, doeddwn i ddim yn gallu cymryd y llinell gyntaf na hyd yn oed yr ail linell o feddyginiaethau (fel y bydd llawer o bobl yn gwybod, ni allwch gymryd rhai o'r triniaethau hyn os ydych chi'n ceisio beichiogi oherwydd y risg i'r babi). 

Cefais fy mabi cyntaf ym mis Gorffennaf 2009. Oherwydd y problemau gyda meddyginiaethau, roeddwn i eisiau cael babi arall cyn gynted â phosibl, ond yn y cyfamser, cefais fflach enfawr. Ar ôl fy ail fabi, roedd pethau'n anodd iawn. Prin y gallwn gerdded ac roedd angen i mi wneud cais am fathodyn glas oherwydd bod cerdded yn anodd, ac roedd yn rhaid i'm gŵr fy helpu i godi a gwisgo. Pan adawodd am y gwaith yn y bore, roedd yn rhaid iddo gasglu popeth y byddai ei angen arnaf i mi fy hun a'r babanod, fel na fyddai'n rhaid i mi gerdded o gwmpas yn rhy bell. Es i'n sâl iawn ac enillais lawer o bwysau hefyd oherwydd y steroidau. 

Ar ôl cymryd blwyddyn i ffwrdd ar ôl fy ail fabi, es i nôl i'r gwaith am flwyddyn, er bod llawer o'r amser hwn yn aneglur. Roedd gen i 2 o blant o dan 2 oed ar y pryd! 

Gan fod gen i ddiddordeb bob amser yn y cysylltiad meddwl/corff ac yn enwedig gyda fy heriau iechyd, penderfynais ailhyfforddi mewn cwnsela seicotherapiwtig a therapïau cyflenwol eraill, gan gynnwys Tapio EFT a myfyrdod. Roeddwn i eisiau mynd yn hunangyflogedig ac rydw i wedi bod felly ers y 3 blynedd diwethaf. Sefydlais fy musnes fy hun fel Arbenigwr Ymddygiad a Therapydd, ac rydw i'n rhoi sgyrsiau a gweithdai ar wahanol bynciau hunangymorth/llesiant fel chwerthin, ioga a thawelu'r meddwl. Mae gen i hefyd bractis preifat llwyddiannus nawr yn gweithio 1:1 gyda phlant ac oedolion. 

Mae cyflawniadau Sharon yn rhywbeth i'w ganmol, nid yn unig y mae hi wedi sefydlu ei busnes ei hun ond mae hi hefyd yn addysgu'r 'Rhaglen Cleifion Arbenigwyr Addysgu' o fewn y GIG ar hyn o bryd, sef cwrs hunanreoli i bobl â chyflyrau iechyd hirdymor fel RA. Mae Sharon hefyd yn cyflwyno rhaglenni mewn addysg oedolion yn y Coleg Adferiad. 

Yn 2016 roedd hi ar y rhestr fer yng Ngwobrau Iechyd a Gofal Cymdeithasol am 'grymuso' a 'chyflawniad rhagorol' a daeth yn ail hefyd am wobr gwirfoddolwr y flwyddyn. Mae Sharon yn rhan o brosiect allgymorth sy'n darparu sesiynau lles i'r rhai yng ngwasanaeth carchar EM ac mae'n hyfforddwr EFT (techneg rhyddid emosiynol) sefydledig - mae hi wedi ysgrifennu pennod mewn llyfr am hyn yn ddiweddar. Y flwyddyn nesaf mae hi eisiau ysgrifennu llyfr am y gwahanol dechnegau y mae hi wedi'u cael yn ddefnyddiol wrth helpu i reoli ei RA. 

Gofynnais i Sharon sut ar y ddaear y cyflawnodd hyn i gyd, sut mae hi'n dod o hyd i'r amser? 

“Mae angen i chi osod nodau i chi’ch hun a chyflymu’ch hun (haws dweud na gwneud). Rydw i’n gwneud addasiadau ac mae fy nheulu’n gwneud addasiadau (corfforol ac emosiynol), er enghraifft, alla i ddim chwarae hoci mwyach, ond rydw i’n gwneud ioga Bikram, alla i ddim gwneud rhediadau hwyl elusennol, ond rydw i’n rhoi llwyth o ‘bethau’ i siopau elusen. 

Pan oeddwn i wir yn sâl, chwiliais ar-lein, ond y cyfan y gallwn i ddod o hyd iddo oedd grŵp arthritis mewn canolfan gymunedol, a oedd yn llawn pobl llawer hŷn. Dim ond yng nghanol fy 30au oeddwn i. Yna, des i o hyd i grŵp NRAS yn Swydd Gaerwrangon ac es i iddo. Roeddwn i'n meddwl ei fod yn wych, ac roedd yn cael ei redeg gan fenyw iau na fi hefyd! I mi, dyma fu'r peth mwyaf defnyddiol. Yna, dechreuais fy ngrŵp NRAS fy hun yn Swydd Gaerloyw, sydd wedi bod yn rhedeg ers 2-3 blynedd bellach. Rwyf hefyd wedi dod yn wirfoddolwr cymorth dros y ffôn.” 

Dywedodd Sharon ei bod hi'n gwneud yn iawn ar hyn o bryd, er bod patrwm iddi hi; mae hi'n ymateb yn dda i driniaeth newydd ac yna mae swyddogaeth ei iau yn cael ei heffeithio, felly mae angen iddi roi'r gorau iddi a rhoi cynnig ar rywbeth arall. 

Mae ganddi agwedd gadarnhaol iawn; 'chwerthin neu grio' – dyna'r dewisiadau! Hefyd, mae hi'n dweud ''rydych chi bob amser yn teimlo'r hyn rydych chi'n canolbwyntio arno, felly os ydych chi'n teimlo'n isel ac yn ddrwg, dyna'r cyfan rydych chi'n meddwl amdano. Gall y clefyd newid bywyd, ond gallwch chi fod yr un i newid eich bywyd, peidiwch â gadael i'r clefyd ei wneud i chi!'' 

Chwefror 2017