“Rhy ifanc i gael arthritis”

Mae Carrie yn fyfyrwraig gerddoriaeth 21 oed o Abertawe. Fel unrhyw ferch 21 oed arferol, mae hi wrth ei bodd yn treulio amser gyda ffrindiau a theulu, siopa ac astudio i gyflawni ei gyrfa ddewisol. Fodd bynnag, mae hi hefyd yn byw gydag RA, Syndrom Ehlers-Danlos, Syndrom Tachycardia Orthostatig Postural a Syndrom Ofarïaidd Polycystig

 Fi yw Carrie, myfyrwraig gerddoriaeth 21 oed o Abertawe, sy'n byw ac yn astudio yn Llundain ar hyn o bryd. Fel unrhyw ferch 21 oed arferol, rwy'n dwlu ar dreulio amser gyda ffrindiau a theulu, siopa ac wrth gwrs, astudio i gyflawni'r yrfa rwyf ei heisiau. 

Fodd bynnag, yr hyn nad yw'r rhan fwyaf o bobl yn ei weld yw fy mod i'n dioddef o sawl salwch cronig hirdymor. Mae gen i arthritis gwynegol, cyflwr genetig o'r meinweoedd darfudol a cholagen o'r enw Syndrom Ehlers-Danlos, Syndrom Tachycardia Orthostatig Posturol a Syndrom Ofarïaidd Polycystig. 

Dw i'n cofio o tua chwech oed, ac ar y pryd roeddwn i'n falerina fach frwdfrydig, yn dioddef o'r hyn a alwodd meddygon yn 'boenau tyfu', yn enwedig yn fy fferau a'm pengliniau. Dywedwyd wrthyf am roi'r gorau i fale a gorffwys os oedd yn brifo ond cefais fy sicrhau y byddwn yn tyfu allan ohono. Wnes i erioed. Yn gyflym ymlaen ddeuddeg mlynedd, roeddwn i'n brif ferch yn fy ysgol gerddoriaeth breswyl ym Manceinion, yn fy mlwyddyn Lefel A ac ar fin dechrau fy nghlyweliadau coleg cerddoriaeth. Roedd bron fel pe bai wedi digwydd dros nos. Deffrais un bore mewn poen ofnadwy, yn methu symud fy nwylo oherwydd eu bod mor stiff a'r blinder yn annioddefol. Priodolais y cyfan i straen a gorffwysais ac y diwrnod wedyn roedd yr symptomau'n ymddangos wedi diflannu. Dros y misoedd nesaf, parhaodd y patrwm hwn o symptomau i'r pwynt erbyn i mi ddychwelyd adref am fy ngwyliau Nadolig, prin y gallwn wisgo fy hun. Roedd fy rhieni'n poeni am fy symptomau ac anfonasant fi i gael fy ngweld gan y meddyg a gynhaliodd brofion gwaed i wirio am Ffactor Rhewmatoid, cyfradd gwaddodi erythrocyte (ESR) a phrotein C-adweithiol (CRP). Dangosodd fy mhrofion gwaed negyddol am ffactor gwynegol ond roedd CRP ac ESR yn uwch. O'r pwynt hwn ymlaen, cymerodd dri mis i mi gael diagnosis o Arthritis Rwmatoid. Erbyn pwynt y diagnosis, doeddwn i ddim yn gallu cyflawni hyd yn oed tasgau syml iawn fel gwisgo, bwyta na cherdded heb gymorth ac roeddwn i'n dibynnu ar gymorth fy rhieni ddydd a nos. Cefais fy nerbyn i'r ysbyty yn y diwedd, mewn cadair olwyn ac angen morffin i leddfu poen lle treuliais y 9 diwrnod nesaf. Roedd fy CRP wedi cyrraedd 135 ac roeddwn i hefyd wedi datblygu allrediad lluosog yn fy ysgyfaint. Er gwaethaf hyn, roedd yn teimlo fel rhyddhad i mi a fy nheulu gael diagnosis fel y gallwn i ddechrau derbyn rhywfaint o driniaeth o'r diwedd. 

Ar ôl tri dos mewnwythiennol o steroid i helpu i ostwng y llid, dechreuwyd fi ar y cyffur Methotrexate ac yna Hydroxychloroquine, ond ar ôl sgîl-effeithiau fel salwch difrifol, blinder cronig a cholli llawer o fy ngwallt heb lawer o effaith ar boen a chyflwr fy nghymalau, cefais fy nhynnu oddi ar y driniaeth a'm symud i drwythiadau o driniaeth fiolegol wahanol o'r enw Tocilizumab ac mae'r newid cyffur hwn wedi rhoi llawer o fy mywyd yn ôl i mi. 

Gall cael arthritis gwynegol fod yn heriol ac yn ddiagnosis anodd i'w dderbyn. Mae'r boen a'r blinder yn aml yn llethol a gall newid sut rydych chi'n byw eich bywyd yn ddramatig. Y peth anoddaf i mi fu'r stigma sy'n gysylltiedig â chael arthritis yn ifanc. Yn rhy aml, rwy'n clywed yr ymadrodd 'Ond rydych chi'n rhy ifanc i gael arthritis'. Nid yw pobl yn ymwybodol y gallwch chi gael arthritis gwynegol ar unrhyw oedran o 16 oed ymlaen ac mae tua 12,000 o blant o dan 16 oed ag Arthritis Idiopathig Ieuenctid. Rwyf am ledaenu ymwybyddiaeth o arthritis llidiol a chodi arian hefyd. Ym mis Awst 2013, nofiais yn Nofio Mawr Llundain a chodi dros £1600. Rwy'n benderfynol o beidio â gadael i'm arthritis rwystro byw fy mywyd! 

Gwanwyn 2014, gan Carrie Thompson