Adnodd

Mynd trwy gyfnod yr ŵyl pan fydd gennych RA

Blog gan Victoria Butler

Argraffu

“Dyma’r amser mwyaf rhyfeddol o’r flwyddyn” fel y mae’r gân yn ein harwain i gredu. Gall hefyd fod yn gyfnod blinedig, drud a llawn straen. Ychwanegwch at hyn fyw gyda chyflwr iechyd anrhagweladwy, fel arthritis gwynegol ac efallai y byddwch chi’n cael trafferth ‘bod yn llawen’ y tymor hwn.

Hyd yn oed os nad ydych chi a'ch teulu'n dathlu'r Nadolig, efallai y byddwch chi'n dal i gael eich effeithio gan nifer cynyddol o ymrwymiadau cymdeithasol, neu drwy ymuno â dathliadau teuluol eraill.

Efallai y bydd y ffordd rydych chi'n llywio'r cyfnod Nadoligaidd yn wahanol i sut yr oedd cyn eich diagnosis, ond gyda'r newidiadau cywir, gallwch chi ddal i 'gael Nadolig llawen, hollol hyfryd'.  

Bwyd

Gall fod yn anoddach rheoli'r bwyd rydyn ni'n ei fwyta yn ystod y tymor Nadoligaidd, gyda bwydlenni penodol, prydau bwyd yn nhai pobl eraill a byrbrydau di-ri yn cael eu pasio o gwmpas neu eu prynu i ni. Gall hyn wneud cadw at eich diet arferol yn ymddangos yn amhosibl.

Gall hyn fod yn arbennig o anodd i bobl ag RA, a allai ganfod bod rhai bwydydd yn gwaethygu eu symptomau. Meddyliwch am sut allwch chi wneud i'r achlysuron hyn weithio i chi. A allech chi ddod â'ch byrbryd eich hun i barti? Os nad yw bwydlen sefydlog yn gweithio i chi, a allech chi fwyta gartref, yna ymuno â phobl am ddiodydd ar ôl y pryd bwyd? A allech chi roi rhywbeth y mae eich corff yn ei oddef yn well yn lle rhai rhannau o'r cinio Nadolig?

Am ragor o wybodaeth am Ddeiet ac RA gweler ein herthygl diet.

Os ydych chi fel arfer yn gyfrifol am goginio cinio Nadolig, ond yn ei chael hi'n ormod i'ch cymalau, gweld a all rhywun helpu neu gymryd y cyfrifoldeb hwn. Efallai y gallech chi goginio'r pryd gyda'ch gilydd, fel traddodiad teuluol newydd. Os ydych chi'n croesawu perthnasau, efallai y gallen nhw i gyd goginio a dod â rhywbeth. Efallai y byddwch chi'n dod ar draws traddodiad y mae pawb yn ei ffafrio. Efallai y bydd ein herthygl blog ar awgrymiadau ar gyfer cynnal cinio Nadolig o gymorth.

Am gyngor ar y risgiau sy'n gysylltiedig â'r bacteria 'listeria', a geir mewn pysgod wedi'u mygu a'u halltu, cliciwch yma.

Yfed alcohol

Gan ddibynnu ar ba feddyginiaeth rydych chi'n ei chymryd, efallai y cewch eich cynghori i fod yn ofalus ynghylch faint o alcohol rydych chi'n ei yfed, yn enwedig mewn un noson. Mae'r rhan fwyaf o feddyginiaethau'n mynd trwy'ch afu, fel y mae alcohol, sy'n golygu bod yn rhaid i'ch afu weithio ddwywaith mor galed.  

Os ydych chi'n hoffi yfed alcohol gyda ffrindiau, gall rhoi gwybod i ffrind agos ymlaen llaw pa mor bwysig yw peidio ag yfed gormod eich helpu i osgoi sgyrsiau lletchwith neu bwysau gan gyfoedion gan grŵp mwy. Gwnewch yn siŵr eich bod chi'n ymwybodol o nifer yr unedau rydych chi'n eu hyfed. Osgowch gael eich gwydr wedi'i 'lenwi', gan y gall hyn ei gwneud hi'n anodd i chi wybod faint rydych chi wedi'i yfed. Efallai y byddwch hefyd yn gweld bod dewis arall di-alcohol yn gweithio'n dda i chi.

Am ragor o wybodaeth, gweler ein herthygl ar alcohol ac RA.

Calendr cymdeithasol

Gall gweithgareddau cymdeithasol fod yn anodd i'w cynllunio pan fydd gennych gyflwr iechyd amrywiol, gan nad ydych chi'n gwybod sut y byddwch chi'n teimlo o un diwrnod i'r llall. Gallai cael fflachiad olygu bod angen i chi ganslo ar fyr rybudd a gall blinder wneud y digwyddiadau hyn yn flinedig. Lle gallwch chi, lledaenwch yr achlysuron hyn a chaniatáu diwrnod mwy ymlaciol y diwrnod canlynol.

Efallai y byddwch yn dod o hyd i'n gwybodaeth am reoli fflêriadau a blinder yn ddefnyddiol.  

Cyllid

Os yw arian yn brin, siopwch yn ail-law, gwnewch anrhegion cartref. Gweld a fyddai rhywun rydych chi'n prynu iddo yn hapus i beidio â gwneud anrhegion mwyach neu osodwch gyllideb. Os ydych chi'n prynu i lawer o aelodau'r teulu, efallai y gallech chi awgrymu sefydlu Siôn Corn Cyfrinachol yn lle, lle rydych chi'n prynu i un person yn unig ac yn gweithio i gyllideb.

Mae llawer o bobl ag RA yn ei chael hi'n anodd gweithio neu mae ganddyn nhw oriau llai a bydd gan bobl ag anabledd gostau ychwanegol yn aml. Os nad ydych chi wedi edrych ar fudd-daliadau y gallech fod â hawl iddynt, bydd ein gwybodaeth am fudd-daliadau yn rhoi man cychwyn da i chi.

Awgrymiadau eraill

• Byddwch yn agored gyda phobl rydych chi'n gwybod fydd yn deall: Efallai y bydd eich meddyginiaeth yn golygu na allwch chi yfed llawer o alcohol, gall fflêr olygu bod yn rhaid i chi ganslo cynlluniau ar fyr rybudd. Rhybuddiwch ffrindiau a theulu ymlaen llaw rydych chi'n gwybod fydd yn deall ac os oes angen, cefnogwch chi.
• Derbyniwch y cymorth a gynigir a gofynnwch am gymorth pan fo angen: Gallwn ni i gyd fod yn euog o blesio pobl ac o geisio cymryd gormod, ac mae llawer yn fwy cyfforddus yn rhoi cymorth na'i dderbyn. Gall derbyn ein bod ni angen cymorth fod yn anodd, tra gall helpu rhywun arall wneud i ni deimlo'n dda. Ceisiwch gofio y bydd rhywun sy'n eich helpu chi hefyd yn debygol o deimlo'n dda i allu eich helpu chi.
• Cadwch yn gynnes: Mae llawer o bobl ag RA yn gweld bod eu poen yn waeth yn yr oerfel. Gall gwresogyddion dwylo, poteli dŵr poeth a phecynnau gwenith gwresogi leddfu cymalau poenus pan fyddwch chi'n dod i mewn o'r oerfel.
• Cofleidio technoleg ddefnyddiol: Boed yn declyn ar gyfer eich cegin neu'n ap ffôn sy'n eich helpu i reoli eich cyllideb, siopa neu restrau 'i'w gwneud', mae yna lawer o dechnoleg ar gael a all wneud eich bywyd yn llawer haws. Efallai y bydd ein blog ar lenwyr hosanau technoleg i bobl ag RA yn rhoi rhai syniadau i chi.
• Cadwch y traddodiadau sy'n gweithio i chi. Newidiwch y rhai nad ydynt: Mae gan bob teulu eu traddodiadau eu hunain. Mae rhai yn ddiwylliannol, mae rhai'n cael eu trosglwyddo trwy deuluoedd a rhai rydyn ni'n eu gwneud i ni ein hunain. Gall traddodiadau da wneud i'r adeg hon o'r flwyddyn deimlo'n arbennig. Mae traddodiadau drwg yn teimlo fel rhwymedigaeth rydyn ni'n ei hofni. Meddyliwch am eich traddodiadau a sut rydych chi'n teimlo amdanyn nhw. Os nad yw traddodiad yn gweithio i chi, meddyliwch am ffyrdd y gellid ei newid, ei ddisodli neu ei ddileu. Trafodwch hyn gyda'ch teulu. Efallai y byddan nhw'n rhannu eich ofn!

Gyda hyn i gyd mewn golwg, gadewch i ni wneud hon y flwyddyn y bydd y Nadolig ychydig yn wahanol, ond yr un mor hudolus!

Cyfanswm yr hoffterau: 7