Rituximab
Cafodd Rituximab ei gymeradwyo'n wreiddiol fel cyffur canser ym 1998 (ac mae'n dal i gael ei ddefnyddio fel hyn heddiw). Cafodd ei gymeradwyo i'w ddefnyddio mewn RA yn 2006. Fel gyda methotrexate, mae'r dos yn llawer is pan gaiff ei ddefnyddio i drin RA.
| Cyffur biolegol gwreiddiol | Dull gweinyddu |
| Rituximab (Mabthera) | Trwyth (mae Mabthera hefyd ar gael trwy bigiad) |
Cefndir
Cafodd Rituximab ei gymeradwyo'n wreiddiol fel triniaeth canser ym 1998 ac mae'n dal i gael ei ddefnyddio ar gyfer hyn heddiw. Cafodd ei gymeradwyo i'w ddefnyddio mewn arthritis gwynegol yn 2006 ac ers hynny mae wedi'i gymeradwyo i drin cyflyrau rhewmatolegol eraill gan gynnwys lupus erythematosus systemig a rhai mathau o fasgwlitis. Fel gyda methotrexate, mae'r dos yn llawer is pan gaiff ei ddefnyddio i drin RA.
Sut mae'n gweithio?
Mae Rituximab yn gweithio mewn ffordd ychydig yn wahanol i feddyginiaethau biolegol eraill. Mae Rituximab yn targedu protein o'r enw CD20 ar wyneb lymffocytau-B, math o gell gwaed gwyn. Mae Rituximab yn glynu wrth CD20 ac yn sbarduno'r celloedd i chwalu. Fel arfer, mae lymffocytau-B yn cynhyrchu gwrthgyrff yn erbyn heintiau ond mewn RA maent hefyd yn cynhyrchu gwrthgyrff sy'n achosi i gelloedd eraill yn y system imiwnedd ddechrau achosi llid. Dim ond yng nghyfnod aeddfed eu datblygiad y mae Rituximab yn effeithio ar gelloedd B. Yn rhannol am y rheswm hwn y mae'n rhaid i drwythiadau o rituximab fod 6 mis neu fwy ar wahân, er mwyn caniatáu i'r celloedd lymffocyt sy'n weddill ailgyflenwi ac aeddfedu cyn y gellir rhoi'r feddyginiaeth eto.
Sgil-effeithiau a adroddir amlaf
Fel gyda phob meddyginiaeth, mae gan rituximab sgîl-effeithiau posibl. Mae'n bwysig cofio mai dim ond sgîl-effeithiau posibl yw'r rhain. Efallai na fyddant yn digwydd o gwbl
Gall sgîl-effeithiau cyffredin gynnwys:
- Gall adweithiau i'r trwyth (yn enwedig y trwyth cyntaf), a all ddigwydd yn ystod neu o fewn y 2 awr gyntaf o'r trwyth, gyflwyno symptomau fel twymyn, oerfel a chryndod. Os byddwch chi'n profi unrhyw sgîl-effeithiau yn ystod y trwyth, rhaid i chi ddweud wrth aelod o staff. Yn aml, gellir rheoli adweithiau trwyth trwy arafu'r trwyth neu mewn rhai achosion gellir atal y trwyth.
- Heintiau fel niwmonia a haint y llwybr wrinol
- Adweithiau alergaidd sydd fwyaf tebygol o ddigwydd yn ystod trwyth, ond a all ddigwydd hyd at 24 awr ar ôl hynny
- Newidiadau mewn pwysedd gwaed
Leucoenceffalopathi Amlfocal Blaengar (PML)
Mewn achosion prin iawn, bu adroddiadau am bobl sy'n cymryd rituximab yn datblygu haint ymennydd difrifol o'r enw PML. Gall eich nyrs rhewmatoleg drafod hyn gyda chi yn fanylach. Mae symptomau'r haint hwn yn cynnwys colli cof, trafferth meddwl, anhawster cerdded neu
golli golwg.
Oherwydd difrifoldeb yr sgil-effaith hon, mae'n bwysig bod yn ymwybodol o symptomau PML, fel y byddech chi'n gwybod i gysylltu â'ch tîm rhewmatoleg ar frys pe byddech chi'n eu datblygu. Mae hefyd yn bwysig gwybod bod yr sgil-effaith hon yn hynod o brin. Dangosodd data a gyhoeddwyd yn 2018 fod naw achos o PML mewn tua 350,000 o gleifion ledled y byd a oedd wedi cael rituximab ar gyfer RA. Roedd gan bob un o'r cleifion a ddatblygodd PML risgiau eraill ar gyfer ei ddatblygu ar wahân i gael eu trin â rituximab.
| Mae rhagor o wybodaeth am sgîl-effeithiau ar gael yn y daflen wybodaeth i gleifion ar gyfer rituximab. Cofiwch roi gwybod am unrhyw bryderon am sgîl-effeithiau posibl i'r meddygon a'r nyrsys. |
Rituximab gyda meddyginiaethau eraill
Mae'n hysbys bod rhai meddyginiaethau biolegol yn rhyngweithio'n wael â meddyginiaethau biolegol eraill. Felly, efallai y gofynnir i chi adael bwlch rhwng rhoi'r gorau i un feddyginiaeth a dechrau un arall, fel bod gan y meddyginiaeth fiolegol gyntaf amser i ddechrau dod allan o'ch system.
Adroddwyd bod rituximab yn rhyngweithio â'r feddyginiaeth gwrthseicotig clozapine.
Gall eich tîm gofal iechyd eich cynghori am unrhyw ryngweithiadau hysbys gyda'ch meddyginiaeth, felly mae'n bwysig rhoi gwybod iddyn nhw am yr holl feddyginiaethau rydych chi'n eu cymryd, boed ar bresgripsiwn neu dros y cownter. Dylech chi hefyd roi gwybod iddyn nhw os ydych chi'n cymryd unrhyw atchwanegiadau neu feddyginiaethau llysieuol gan y gall y rhain hefyd ryngweithio â meddyginiaethau.
Os byddwch chi'n dechrau cymryd unrhyw feddyginiaethau newydd, gwiriwch gyda meddyg, nyrs neu fferyllydd eu bod nhw'n ddiogel i'w cymryd gydag unrhyw feddyginiaethau rydych chi'n eu cymryd ar hyn o bryd.
Rituximab yn ystod beichiogrwydd a bwydo ar y fron
Ychydig iawn o fabanod sydd wedi'u geni i bobl a gafodd driniaeth â rituximab yn ystod
beichiogrwydd. Yn ogystal, mae lefelau isel o lymffocytau-B wedi'u hadrodd mewn rhai babanod a anwyd i bobl a gafodd eu hamlygu i rituximab yn ystod beichiogrwydd. Argymhellir osgoi rituximab mewn pobl sy'n feichiog neu'n ceisio beichiogi oni bai bod y manteision yn gorbwyso'r risgiau ac nad oes unrhyw driniaethau amgen.
Os defnyddir rituximab yn ystod tri mis olaf beichiogrwydd, ni ddylid rhoi brechlynnau byw i'r babi nes ei fod yn chwe mis oed.
Efallai y bydd dynion y mae eu partneriaid yn ceisio beichiogi yn gallu parhau ar y feddyginiaeth hon. Fodd bynnag, mae hyn yn seiliedig ar ddata cyfyngedig.
Efallai ei bod hi'n ddiogel bwydo ar y fron wrth gael eich trin â rituximab ond mae hyn hefyd yn seiliedig ar ddata cyfyngedig.
Mae gwybodaeth am feichiogrwydd yn y llyfryn hwn yn seiliedig ar ganllawiau Cymdeithas Rhewmatoleg Prydain (BSR) ar ragnodi meddyginiaethau yn ystod beichiogrwydd a bwydo ar y fron.
Cyn dechrau teulu, argymhellir eich bod yn cael cyngor gan yr ymgynghorydd neu'r nyrs glinigol arbenigol ynghylch pryd i ddechrau beichiogrwydd.
Atalyddion celloedd B ac alcohol
Gallwch yfed alcohol ar y meddyginiaethau hyn. Fodd bynnag, nid yw'n anghyffredin wrth gymryd meddyginiaeth fiolegol i fod ar feddyginiaethau eraill, lle mae canllawiau gwahanol yn berthnasol. Gall methotrexate, er enghraifft, effeithio ar yr afu, felly i'r rhai sy'n cymryd methotrexate ochr yn ochr â'u meddyginiaeth fiolegol, argymhellir cymeriant cymedrol o alcohol yn unol â chanllawiau'r llywodraeth.
Rituximab ac imiwneiddio/brechiadau
brechlynnau byw i unrhyw un sydd eisoes yn cymryd rituximab. Mae'r brechlynnau byw a ddefnyddir yn y DU yn cynnwys: y frech goch, clwy'r pennau a rwbela (MMR), y frech goch, BCG (ar gyfer twbercwlosis), twymyn felen, teiffoid geneuol neu polio geneuol (gellir defnyddio brechlynnau polio a thyroid chwistrelladwy). Os nad yw rituximab wedi dechrau eto, mae'n bwysig ceisio cyngor ynghylch pa mor hir y dylid gadael bwlch ar ôl cael brechlyn byw.
brechlyn ffliw blynyddol yn gryf. Mae ar gael mewn dau ffurf: pigiad i oedolion a chwistrell trwynol i blant. Nid yw'r brechlyn pigadwy yn frechlyn byw felly mae'n addas ar gyfer oedolion sy'n cymryd rituximab. Mae'r chwistrell trwynol yn frechlyn byw ac nid yw'n addas
ar gyfer oedolion sy'n cymryd rituximab. Gallwch gael brechlyn ffliw yn eich meddygfa neu fferyllfa leol.
brechiad 'Pneumovax' untro (sy'n amddiffyn rhag niwmonia niwmococol) yn fyw ac fe'i hargymhellir yn gryf. Yn ddelfrydol, dylid rhoi brechiad â Pneumovax cyn dechrau rituximab.
brechlyn yr eryr (Herpes zoster) Argymhellir
Rhoddir y brechiad fel dau ddos, dau fis ar wahân, yn eich meddygfa. Mae ar gael fel brechlyn byw neu anfyw, felly mae'n bwysig sicrhau eich bod yn cael y fersiwn anfyw.
brechlynnau a phigiadau atgyfnerthu Covid-19 Nid yw
Gellir defnyddio brechlynnau nad ydynt yn fyw wrth gael triniaeth gyda rituximab. Fodd bynnag, oherwydd bod lymffocytau B yn rhan o ymateb eich corff i frechiadau, efallai na fyddwch yn cael yr un lefel o amddiffyniad gan y brechlynnau ag y byddwch pe na baech yn cymryd rituximab. Am y rheswm hwn, fel arfer argymhellir, lle bo modd, eich bod yn cael brechiadau o leiaf chwe mis ar ôl y dos olaf o rituximab ac yn aros pythefnos o'r brechiad cyn cael dosau pellach o rituximab.
Gall eich meddyg teulu eich cynghori a ydych chi'n gymwys i gael brechiadau ffliw, Pneumovax, yr eryr a Covid am ddim, yn dibynnu ar y meddyginiaethau rydych chi'n eu cymryd a'u dosau.
| Gall brechu aelodau agos o'r teulu helpu i amddiffyn rhywun sydd â system imiwnedd wan rhag haint. |
Meddyginiaethau mewn arthritis gwynegol
Credwn ei bod yn hanfodol bod pobl sy'n byw gydag RA yn deall pam mae rhai meddyginiaethau'n cael eu defnyddio, pryd maen nhw'n cael eu defnyddio a sut maen nhw'n gweithio i reoli'r cyflwr.
Archebu/Lawrlwytho
Diweddarwyd: 01/09/2020