Adnodd

Iechyd traed RA

Mae RA yn effeithio amlaf ar y cymalau llai yn y dwylo a'r traed ac mae rhywbeth fel 90% o bobl ag RA yn profi poen a phroblemau gyda'u traed, ond yn rhy aml gall cleifion a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol anwybyddu'r traed.

Argraffu

Rhagair gan Ailsa Bosworth, Hyrwyddwr Cleifion Cenedlaethol NRAS

Gan wybod pa mor gyffredin yw poen yn y cymalau a phroblemau eraill gyda'r traed gan bobl ag RA, penderfynon ni greu'r ardal iechyd traed hon ar ein gwefan i roi ffocws gwirioneddol ar draed ac esgidiau, a gobeithio y byddwch chi'n ei chael hi'n ddefnyddiol iawn. Hoffem hefyd gael mewnbwn ac adborth gennych chi os ydych chi wedi dod o hyd i wasanaeth neu frand o esgidiau er enghraifft, sydd wedi eich helpu chi'n fawr neu wedi datrys problem i chi fel y gallwn ni ychwanegu at ein dolenni yn yr adran hon er budd pawb.

Mae'n bwysig nodi yma, fodd bynnag, heddiw, gyda diagnosis cynharach a thriniaeth fwy ymosodol o'r cychwyn cyntaf, mae llai o ddifrod i'r traed a'r ffêr ac anffurfiadau traed yn debygol o'i gymharu â phobl a gafodd ddiagnosis ddegawdau yn ôl pan oedd cyfundrefnau triniaeth yn wahanol iawn, ac wrth gwrs nid oedd gennym ni'r biolegics sydd gennym ni heddiw ar gael.

Felly, heddiw, ar ôl cael diagnosis o RA, gall rhywun fod yn llawer mwy cadarnhaol am y dyfodol a gallu byw bywyd cymharol normal. Wrth gwrs, y cynharaf y cewch ddiagnosis a thriniaeth, y gorau a'r mwyaf o siawns sydd gennych chi o ddioddef llai o ddifrod na ellir ei wrthdroi. Efallai na fyddwch chi'n profi rhai neu unrhyw un o'r problemau iechyd traed a ddisgrifir yn yr adran hon. Fodd bynnag, rydym wedi ceisio casglu gwybodaeth ac argymhellion a fydd o gymorth i'r boblogaeth gyfan o bobl ag RA, p'un a ydych chi wedi cael diagnosis diweddar neu wedi byw gydag RA, fel fi, ers blynyddoedd lawer ac wedi profi problemau traed sylweddol.

Mae ein traed wedi'u gwneud o 26 asgwrn a 33 cymal troed gyda rhwydwaith cymhleth o strwythurau meinwe meddal fel cyhyrau, tendonau a gewynnau. Mae swyddogaeth arferol y cymalau a'r strwythurau meinwe meddal hyn yn caniatáu i'ch traed symud ac addasu'n rhydd i'r wyneb rydych chi'n cerdded arno a'r gweithgareddau rydych chi am eu gwneud. Mae'r strwythur cymhleth yn gyfrifol am: trosglwyddo pwysau ein corff o un droed i'r llall yn ystod gweithgareddau dwyn pwysau fel cerdded neu redeg, amsugno sioc wrth i'n traed daro'r llawr gyda phob cam a rhoi llwyfan 'sefydlog' i ni y gallwn gyflawni ein gweithgareddau dwyn pwysau ohono.  

Mae'r diagram isod yn amlinellu golygfa o esgyrn y droed.

Gall llid yn y cymalau bach a'r meinweoedd meddal yn y traed yn aml ragflaenu dechrau arthritis gwynegol ac arwain at boen ac anffurfiad, heb driniaeth gynnar. Gwyddom, gyda diagnosis cynharach a thriniaeth brydlon, fod pobl yn llai tebygol o ddatblygu anffurfiad cymalau, ac mae hyn hefyd yn berthnasol i gymalau'r traed. Mae ymwneud y traed ag RA yn gyffredin ac nid yw wedi'i gyfyngu i'r cymalau yn unig. Gall pobl ag RA hefyd brofi newidiadau i'r cyflenwad gwaed a nerfau yn ogystal â phroblemau croen ac ewinedd sydd angen asesiad a thriniaeth gan Weithiwr Gofal Iechyd Proffesiynol cymwys o'r enw podiatrydd.

Gellir mynd i'r afael â rhai problemau traed trwy newidiadau i esgidiau neu'r ffordd rydym yn cerdded, tra gall eraill fod angen llawdriniaeth ar y droed i'w trwsio. Nid yw'r penderfyniad i gael llawdriniaeth byth yn un hawdd, ond mewn rhai achosion gall hwn fod yr opsiwn gorau i leddfu poen a gwella symudedd.

Rydym yn ddiolchgar iawn i Anita Williams ac Andrea Graham, podiatryddion o Ysgol Gwyddor Iechyd Prifysgol Salford sydd wedi gweithio gyda mi i greu'r ardal iechyd traed newydd hon. Hoffem hefyd gydnabod cyfraniad a mewnbwn gan:

Robert Field, BA (Anrh), Diploma Ôl-raddedig, BSc (Anrh), Gwasanaethau Iechyd Cymunedol, Ymddiriedolaeth Sefydledig Prifysgol GIG Gofal Iechyd Dorset

Dr Simon Otter, Prif Ddarlithydd, Ysgol y Proffesiynau Iechyd, Prifysgol Brighton

Frank Webb, Llawfeddyg Podiatreg Ymgynghorol, Ysbyty Hope, Salford

A diolch wrth gwrs i'n Haelodau a'n gwirfoddolwyr sydd wedi cyfrannu.

Ailsa Bosworth
Hyrwyddwr Cleifion Cenedlaethol NRAS

Effaith clefydau sy'n gysylltiedig ag imiwnedd ar ansawdd bywyd

Cliciwch i gau'r moddol fideo

Cau

Diweddarwyd: 03/06/2019

Adolygiad nesaf: 03/03/2022

Fideo

Cwrs iechyd traed ar-lein

Cwrs iechyd traed ar-lein Dysgwch sut i amddiffyn eich traed (mae atal bob amser yn well na gwella) a deall sut y gall podiatrydd eich helpu i reoli iechyd traed mewn RA.

Erthygl

Y Droed ac Arthritis Rwmatoid

I rai pobl, y droed yw'r rhan gyntaf o'r corff i gyflwyno arwyddion a symptomau RA. I eraill, gall fod yn fisoedd, blynyddoedd neu efallai na fyddant byth yn profi unrhyw broblemau traed o gwbl. Mae yna lawer o ffyrdd y gall RA effeithio ar y traed.

Erthygl

Meddyginiaethau ar gyfer RA a sut y gallant effeithio ar y traed

Gall meddyginiaeth, wrth reoli'r RA, helpu gydag iechyd traed, ond gall rhai meddyginiaethau hefyd effeithio ar y croen a'r meinweoedd oddi tano, a all wneud y traed yn fwy agored i haint.

Dolen we

Coleg Brenhinol Podiatreg

Mae gan y Coleg Brenhinol Podiatreg adran helaeth ar iechyd traed ac arthritis.

Erthygl

Pwy all ofalu am fy nhraed?

Mae podiatryddion yn rhan o'r tîm gofal iechyd a all helpu cleifion ag RA. Maent yn arbenigwyr mewn iechyd traed a gallant helpu mewn sawl ffordd wahanol i leihau effeithiau RA ar y traed a gwneud y traed yn fwy cyfforddus.

Erthygl

Mae gen i broblemau gyda esgidiau – HELP!

Mae esgidiau’n hynod bwysig i gysur eich traed, a gall esgid gyda strwythur da a’r mewnosodiadau cywir wneud gwahaniaeth mawr i symudedd. Gall dod o hyd i esgidiau sy’n cynnig cysur a chefnogaeth ond hefyd ymdeimlad o steil fod yn anodd, ond mae’r sefyllfa hon yn gwella.

Erthygl

Llawfeddygaeth Traed

I'r rhan fwyaf, gall orthoteg traed, meddyginiaeth ac esgidiau da fod yn ddigon i reoli iechyd traed mewn RA, ond mewn rhai achosion, efallai y bydd angen llawdriniaeth, boed yn tynnu bynions poenus neu'n lawdriniaeth gywirol fwy helaeth ar y cymalau.

Erthygl

Delwedd y corff, traed, esgidiau

Nid yw effaith cwynion traed ar bobl ag RA wedi'i hastudio'n dda, er ei bod yn dod yn fwyfwy amlwg bod gweithgareddau cymdeithasol a hamdden yn gyfyngedig iawn oherwydd cwynion traed.

Erthygl

Astudiaethau achos iechyd traed/straeon cleifion

Gall problemau traed gael effaith enfawr ar fywyd pobl ag RA. Yma, mae pobl yn rhannu eu straeon am sut maen nhw wedi ymdopi ag iechyd eu traed a'r effaith y mae problemau traed wedi'i chael ar eu bywydau.

Erthygl

Cysylltiadau iechyd traed a chasgliad

Mae nifer o sefydliadau’n cynnig gwybodaeth a gwasanaethau a all fod yn ddefnyddiol i helpu i gadw’ch traed yn iach.

Darllen mwy

• Iechyd traed RA →

  Mae RA yn effeithio amlaf ar y cymalau llai yn y dwylo a'r traed ac mae rhywbeth fel 90% o bobl ag RA yn profi poen a phroblemau gyda'u traed, ond yn rhy aml gall cleifion a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol anwybyddu'r traed.