Adnodd

Cronotherapi: Gwyddoniaeth amseru cyffuriau i'n cloc corff

Mae cleifion ag RA yn aml yn gweld eu symptomau'n waeth yn y bore. Mae meddygon bellach yn dechrau meddwl nad yw hyn oherwydd bod y cymalau'n stiff dros nos oherwydd diffyg defnydd yn unig.

2014

Mae cleifion ag arthritis gwynegol yn aml yn gweld bod eu symptomau'n waeth yn y bore. Mae meddygon bellach yn dechrau meddwl nad yw hyn oherwydd bod y cymalau'n stiff dros nos oherwydd diffyg defnydd yn unig.

Mae arthritis gwynegol yn cael ei yrru gan gelloedd yn y system imiwnedd fel lymffocytau. Mae gan bob un o'r celloedd hyn eu cloc eu hunain, ac mae eu hymateb llidiol yn amrywio yn dibynnu ar yr amser o'r dydd. Hyd yn oed pan fyddwn yn eu tynnu o'r corff ac yn edrych arnynt mewn dysgl, maent yn dal i gadw rhythm dydd/nos.
David Ray, Athro Meddygaeth ym Mhrifysgol Manceinion.

Gwyddys hefyd fod cynhyrchiad hormonau yn amrywio drwy gydol y dydd [gelwir hyn yn amrywiad dyddiol].

Mae rhai o'r therapïau cyffuriau ar gyfer trin arthritis gwynegol yn gryf iawn, ac mae sgîl-effeithiau posibl. 

Dim ond am ran o'r cylch 24 awr y mae'r prosesau sy'n gyrru'r clefyd yn weithredol – felly os ydym yn cael ein cyffur cryf i mewn ar yr amser iawn gallwn osgoi amlygu cleifion i gyffuriau gwenwynig drwy gydol y dydd.
Yr Athro Ray

Mae treial sy'n cael ei gynnal ym Mhrifysgol Manceinion yn ceisio pennu'r amser gorau i roi cyffuriau. Yn y modd hwn, dim ond pan fo angen y byddant yn gweithio i wanhau'r system imiwnedd.

Er bod y cysyniad o amseru triniaeth feddygol i gyd-fynd â'n rhythmau naturiol yn dal yn anarferol, mae'n un sy'n ennill tir gyda mwy o feddygon wrth iddynt sylweddoli pwysigrwydd ein clociau corff.

Mae gennym ni rai enghreifftiau o hyn mewn therapi cyffuriau eisoes. Mae rhyddhau araf rhai Cyffuriau Gwrthlidiol Ansteroidaidd (NSAIDS) yn caniatáu gwell rhyddhad rhag stiffrwydd boreol. Yn ddiweddar, cynhyrchwyd paratoad rhyddhau-oedi o Prednisolone (Lodotra) i gael ei effaith fwyaf yn oriau mân y bore pan fydd rhyddhau cortisone y corff ei hun ar ei isaf. Roedd dos is o'r Prednisolone hwn yn fwy effeithiol ac roedd ganddo lai o sgîl-effeithiau na dosau confensiynol o Prednisolone a gymerir yn y bore.