Adnodd

Ffotosensitifrwydd

Mae ffotosensitifrwydd yn achosi adwaith i olau'r haul a gall gael ei achosi gan gyflyrau iechyd a meddyginiaethau. Nid yw RA, ynddo'i hun, yn gyflwr a fyddai'n eich gwneud yn fwy sensitif i'r haul, ond ystyrir bod nifer o feddyginiaethau'n ffotosensitif.

Ffotosensitifrwydd yw faint y mae gwrthrych yn adweithio i 'ffotonau', sef gronynnau y gellir eu canfod yng ngolau'r haul. Os yw person yn 'sensitif i olau' oherwydd cyflwr iechyd neu feddyginiaeth maen nhw'n ei chymryd, gall hyn arwain at adweithiau i olau'r haul, er enghraifft, llosg haul, yn haws nag y mae pobl eraill yn ei wneud.

Nid yw arthritis gwynegol, ynddo'i hun, yn gyflwr a fyddai'n eich gwneud yn fwy sensitif i'r haul, ond ystyrir bod nifer o feddyginiaethau'n sensitif i olau i ryw raddau neu'i gilydd (gan gynnwys rhai gwrthlidiol yn ogystal â DMARDs). Dylech chi gymryd rhagofalon synhwyrol yn yr haul yn sicr, ond ni ddylech chi orfod osgoi'r haul yn gyfan gwbl (a heulwen yw ein prif ffynhonnell o fitamin D, sy'n hanfodol ar gyfer esgyrn iach).

Gellir dosbarthu adweithiau sensitif i olau i feddyginiaeth yn ddau gategori:

1. Ffotowenwyndra

O'r ddau, ffotowenwyndra yw'r adwaith mwyaf cyffredin. Dyma lle mae golau uwchfioled (UV) o'r haul yn actifadu'r cyffur ffotosensiteiddio, ac mae difrod yn cael ei wneud i'r croen, gan arwain yn aml at llosg haul dwys gyda chroen yn pilio.

2. Ffotoalergaidd

Y ffurf llai cyffredin ond mwy difrifol o oleuni yw adwaith ffotoalergaidd, lle mae'r golau UV yn adweithio gyda'r cyffur, gan achosi ymateb gan y system imiwnedd. Gall hyn achosi i gychod gwenyn solar ymddangos ar y croen, ond mae'r achosion hyn fel arfer yn diflannu unwaith y bydd y feddyginiaeth yn cael ei stopio.

Gall y cyngor canlynol o wefan y GIG ar 'Sut i fod yn glyfar gyda'r haul' eich helpu i aros yn ddiogel yn yr haul, yn enwedig os ydych chi mewn mwy o berygl o losg haul oherwydd meddyginiaeth sy'n sensitif i olau:

  • Treuliwch amser yn y cysgod rhwng 11 y bore a 3 y prynhawn
  • Gwnewch yn siŵr nad ydych chi byth yn llosgi
  • Anelu at orchuddio â chrys-t, het a sbectol haul
  • Cofiwch gymryd gofal ychwanegol gyda phlant
  • Defnyddiwch eli haul ffactor 30+

Cofiwch, gallwch chi losgi yr un mor hawdd yn eich gardd ag y gallwch chi ar draeth, ond gobeithio y bydd y rheolau syml hyn yn helpu i atal hynny rhag digwydd lle bynnag y byddwch chi'n treulio'ch haf. 

Meddyginiaethau mewn arthritis gwynegol

Credwn ei bod yn hanfodol bod pobl sy'n byw gydag RA yn deall pam mae rhai meddyginiaethau'n cael eu defnyddio, pryd maen nhw'n cael eu defnyddio a sut maen nhw'n gweithio i reoli'r cyflwr.

Archebu/Lawrlwytho
Delwedd o glawr blaen ein llyfryn 'Meddyginiaethau mewn arthritis gwynegol'.