Operacja łokcia
Całkowita wymiana stawu łokciowego to zabieg przeprowadzany głównie u pacjentów z długotrwałym RZS. W razie potrzeby metalowo-plastikowy staw łokciowy może znacząco poprawić jakość życia pacjenta.
Pierwszy rodzaj operacji stawu łokciowego polegał na całkowitym lub częściowym wycięciu końców kości w stawie, a następnie pokryciu pozostałych końców własną tkanką miękką pacjenta. Metody te są nadal stosowane, ale są zarezerwowane głównie dla sytuacji, w których pierwotnie wszczepione metalowe i plastikowe protezy musiały zostać usunięte, najczęściej z powodu utrzymującej się infekcji.
Ryzyko i korzyści związane z wymianą stawu łokciowego
Obecnie stosowane rodzaje endoprotezoplastyki stawów pochodzą z lat 70. XX wieku. Staw łokciowy to zawias łączący ramię (kość ramienną) z przedramieniem (kość łokciową), który jest utrzymywany razem za pomocą więzadeł, jak widać na rys . 1. Ze względu na stosunkowo mniejszą ilość kości w stawie łokciowym (w porównaniu z biodrowym i kolanowym) oraz uszkodzenia więzadeł, które mogą wystąpić w wyniku ciężkiej choroby zwyrodnieniowej reumatoidalnego zapalenia stawów, endoprotezy stawów łokciowych nie są tak trwałe jak endoprotezy stawów biodrowych, kolanowych lub barkowych.
Z mojego doświadczenia wynika jednak, że większość pacjentów, którzy zgłaszają się do mnie, chce rozważyć endoprotezoplastykę stawu łokciowego, ponieważ zakres ruchu w stawie łokciowym stopniowo uległ znacznemu zmniejszeniu, uniemożliwiając im dotknięcie dłonią ust, a staw łokciowy jest teraz tak bolesny, że nie może normalnie funkcjonować. W ciągu ostatniej dekady, dzięki ulepszonemu leczeniu medycznemu, bardzo bolesne i zniszczone stawy stały się rzadsze, a całkowita endoprotezoplastyka stawu łokciowego jest, z mojego doświadczenia, przeprowadzana rzadziej niż kiedyś. Operacja endoprotezoplastyki stawu łokciowego, jeśli zakończy się sukcesem, jest bardzo skuteczna pod względem zmniejszenia bólu w ciągu pierwszego tygodnia, ale także poprawia zdolność zginania łokcia ponad to, co było wcześniej możliwe. Sztuczny staw łokciowy nie gwarantuje poprawy prostowania łokcia, jednak dla większości pacjentów jest to często mniej istotny problem.
Istnieją zasadniczo trzy rodzaje sztucznych endoprotez stawu łokciowego, w zależności od tego, jak mocno dwa elementy są ze sobą połączone, zwane ograniczonymi, częściowo ograniczonymi i nieograniczonymi. Im lepiej funkcjonują więzadła, tym mniejszej stabilności wymaga endoproteza stawu i jest mniejsze prawdopodobieństwo, że poluzuje się z powodu skręcenia implantu wszczepionego do kości. Jednakże, jeśli choroba zniszczyła więzadła lub były wcześniejsze operacje, może być konieczne użycie rodzaju implantu, w którym dwa elementy są bezpiecznie ze sobą połączone, aby zapobiec zwichnięciu stawu. Zazwyczaj przy pierwszej całkowitej endoprotezoplastyce stawu łokciowego stosuje się implant częściowo ograniczony lub nieograniczony (patrz rysunki 2 i 3) . Zwykle, jeśli wokół łokcia znajdują się silne i sprawne więzadła, endoproteza stawu będzie działać dłużej, zanim w końcu się poluzuje. Efekty po wymianie stawu łokciowego są bardzo zróżnicowane. W niektórych przypadkach, w przypadku niektórych implantów, dochodzi do poluzowania nawet o 50% w ciągu kilku lat, natomiast w przypadku innych implantów u wielu pacjentów cierpiących na chorobę zwyrodnieniową stawów lub reumatoidalne zapalenie stawów leczenie utrzymuje się przez ponad 15 lat.
 |  |
Operacja
Jeśli pacjent i chirurg zgadzają się, że całkowita wymiana stawu łokciowego będzie korzystna dla pacjenta, pomimo związanego z nią ryzyka, wówczas zabiegi te najczęściej przeprowadza się w warunkach szpitalnych, w znieczuleniu ogólnym. Zabieg trwa około dwóch godzin, podczas których dopływ krwi do ramienia zostaje odcięty. Najpoważniejszym ryzykiem jest uszkodzenie nerwu łokciowego (który steruje niektórymi ścięgnami i mięśniami ręki) oraz złamanie kości w okolicy łokcia. Oba te ryzyka wynoszą mniej niż 1%. Po operacji istnieje ryzyko rozwoju infekcji w około 1% przypadków, co może wymagać leczenia antybiotykami, a w rzadkich przypadkach usunięcia wszczepionego endoprotezy stawu.
W normalnych okolicznościach pacjent może rozpocząć ruchy stawem łokciowym następnego dnia po operacji i pozostanie w szpitalu krócej niż tydzień, a jego długość będzie zależeć od nasilenia bólu po operacji i postępów rehabilitacji. Zazwyczaj w ciągu pierwszego tygodnia pacjent powinien być w stanie sięgnąć operowaną ręką do ust. Ze względu na operację więzadeł i ścięgien istnieją ograniczenia co do siły, jaką pacjent może wywierać w wyproście (prostowaniu łokcia) przez pierwsze sześć tygodni, ale po tym czasie zazwyczaj można powrócić do normalnej aktywności. U pacjentów, którzy używają laski lub kuli ortopedycznej w operowanej ręce, stwarza to potencjalne problemy w przyszłości, ponieważ zaobserwowano, że stawy łokciowe po wymianie stawu łokciowego szybciej się rozluźniają, jeśli stawy łokciowe są przenoszone na kule. Ryzyko to należy uwzględnić przed operacją, a w przypadku konieczności przeprowadzenia operacji kończyn dolnych, biodra i/lub kolana, najlepiej jest przeprowadzić ją przed operacją łokcia.
Wniosek
Z mojego doświadczenia wynika, że u pacjentów z poważnym bólem i niepełnosprawnością funkcjonalną, szczególnie w przypadku obu łokci, metalowo-plastikowy staw łokciowy może znacząco poprawić jakość życia. Jednak każdy potencjalny pacjent, który ma poddać się tego typu zabiegowi, powinien zdawać sobie sprawę z większego ryzyka obluzowania się implantu w łokciu niż w przypadku operacji biodra, kolana lub barku, zwłaszcza jeśli pacjent korzysta z laski lub kuli w operowanej ręce. Dlatego wskazane jest podejście nieco ostrożniejsze niż w przypadku endoprotezoplastyki stawu biodrowego. Ogólnie rzecz biorąc, endoprotezoplastyka stawu łokciowego może być doskonałym zabiegiem w starannie dobranej grupie pacjentów, a większość powikłań można skutecznie leczyć, nawet jeśli pierwszy staw się obluzuje i będzie wymagał rewizji, co potwierdza poniższy przypadek. Ze względu na rzadsze stosowanie, zabieg ten prawdopodobnie najlepiej przeprowadzają chirurdzy specjalizujący się w chirurgii kończyn górnych.
Studium przypadku
Poniżej znajduje się relacja jednej z moich poprzednich pacjentek, opowiedziana jej własnymi słowami. Uprzejmie pozwoliła nam odtworzyć zdjęcia rentgenowskie wykonane 9 lat po ostatniej operacji.
Jean pisze:
„W 1992 roku przeszedłem wymianę prawego łokcia, ponieważ był zbyt bolesny, aby się ruszać. Spędziłem kilka dni w szpitalu, a następnie przez kilka tygodni intensywnie ćwiczyłem fizjoterapię. Kilka dni po operacji mogłem już używać ręki, w różnym stopniu, a po kilku miesiącach używałem jej normalnie, bez większego wysiłku. Ze względu na rodzaj zastosowanej wówczas endoprotezy, prawdopodobnie wspomogony wypadkiem pod koniec 1995 roku, kiedy mój łokieć doznał poważnego urazu, staw ostatecznie się poluzował i przesunął, powodując ból. Został wymieniony ponownie na początku 2000 roku i zakończył się pełnym sukcesem. W obu przypadkach jedynym ograniczeniem w poruszaniu ręką są te wynikające z reumatoidalnego zapalenia stawów dłoni, nadgarstków i barków. Mój staw łokciowy jest wolny od bólu, silny i stabilny, z jedynie cienką blizną, której nikt nigdy nie zauważył. Wymiana nie pozwala mojej ręce na ustawienie się w całkowicie prostej linii, ale nigdy nie musiałem jej trzymać w takiej pozycji. Nadal mogę nosić teczkę lub torbę i zginać rękę. dotykać moich ramion, tyłu głowy i szyi. Moja rada dla każdego, kto potrzebuje wymiany stawu łokciowego, brzmi:
- wybierz specjalistę, a nie ogólnego chirurga ortopedycznego
- wytrwaj w ćwiczeniach fizjoterapeutycznych, aby przywrócić łokieć do pełnego zakresu ruchu
- zapytaj chirurga podczas ostatniej wizyty ambulatoryjnej, czy jest coś, czego nie powinieneś robić
- nie bój się go używać
Powyżej: zdjęcia rentgenowskie z 2006 r. (po lewej widok z przodu, po prawej widok z boku łokcia)
Powyżej: zdjęcia rentgenowskie z 2007 r. (po lewej widok z przodu, po prawej widok z boku łokcia)
Powyżej: zdjęcia rentgenowskie z 2009 roku (po lewej widok z boku i przodu, po prawej widok z boku łokcia).
Zdjęcia te pokazują prawy staw łokciowy od przodu (AP) i boku (najszerszy) po wymianie oryginalnego implantu w 2000 roku, który się poluzował. Jak pokazują zdjęcia rentgenowskie z kolejnych 9 lat, nie doszło do poluzowania, ale pacjent będzie nadal przechodził coroczne badania kontrolne.
Bibliografia dostępna na życzenie.
Jeśli te informacje okazały się dla Ciebie pomocne, prosimy o wsparcie poprzez darowiznę . Dziękujemy.