Ratunek

Rytuksymab

Rituximab został pierwotnie zatwierdzony jako lek przeciwnowotworowy w 1998 roku (i jest stosowany w ten sposób do dziś). Został zatwierdzony do stosowania w RZS w 2006 roku. Podobnie jak w przypadku metotreksatu, dawka jest znacznie niższa w leczeniu RZS.

Oryginalny lek biologicznySposób podawania
Rytuksymab (Mabthera)Infuzja (Mabthera jest również dostępna w formie zastrzyku)

Tło

Rytuksymab został pierwotnie zatwierdzony jako lek przeciwnowotworowy w 1998 roku i jest nadal stosowany w tym celu. Został zatwierdzony do stosowania w reumatoidalnym zapaleniu stawów w 2006 roku, a następnie został zatwierdzony do leczenia innych schorzeń reumatologicznych, w tym tocznia rumieniowatego układowego i niektórych rodzajów zapalenia naczyń. Podobnie jak w przypadku metotreksatu, dawka jest znacznie niższa w leczeniu RZS.

Jak to działa?

Rytuksymab działa nieco inaczej niż inne leki biologiczne. Rytuksymab oddziałuje na białko o nazwie CD20 na powierzchni limfocytów B, rodzaju białych krwinek. Rytuksymab wiąże się z CD20 i powoduje rozpad komórek. Limfocyty B zazwyczaj wytwarzają przeciwciała przeciwko infekcjom, ale w RZS produkują również przeciwciała, które powodują stan zapalny u innych komórek układu odpornościowego. Rytuksymab oddziałuje tylko na limfocyty B w dojrzałej fazie rozwoju. Częściowo z tego powodu wlewy rytuksymabu muszą być podawane w odstępach co najmniej 6 miesięcy, aby umożliwić uzupełnienie i dojrzewanie pozostałych limfocytów przed ponownym podaniem leku.

Najczęściej zgłaszane skutki uboczne

Jak w przypadku wszystkich leków, rytuksymab może powodować działania niepożądane. Należy pamiętać, że są to tylko możliwe działania niepożądane. Mogą one w ogóle nie wystąpić

Do częstych działań niepożądanych należą:

  • Reakcje na wlew (zwłaszcza na pierwszy wlew), które mogą wystąpić w trakcie lub w ciągu pierwszych 2 godzin od wlewu, objawiają się gorączką, dreszczami i uczuciem gorąca. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek działań niepożądanych podczas wlewu należy poinformować o nich personel. Reakcje na wlew często można złagodzić, spowalniając wlew, a w niektórych przypadkach wlew można przerwać.
  • Zakażenia takie jak zapalenie płuc i zakażenie dróg moczowych
  • Reakcje alergiczne, które najczęściej występują podczas infuzji, ale mogą wystąpić nawet do 24 godzin po jej zakończeniu
  • Zmiany ciśnienia krwi

Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML)

W bardzo rzadkich przypadkach zgłaszano przypadki poważnej infekcji mózgu zwanej PML u osób przyjmujących rytuksymab. Pielęgniarka reumatologiczna może omówić to z Tobą bardziej szczegółowo. Objawy tej infekcji obejmują utratę pamięci, trudności z myśleniem, trudności z chodzeniem lub
utratę wzroku.

Ze względu na powagę tego działania niepożądanego ważne jest, aby znać objawy PML, aby wiedzieć, że należy pilnie skontaktować się z zespołem reumatologicznym, jeśli wystąpią. Ważne jest również, aby wiedzieć, że to działanie niepożądane jest niezwykle rzadkie. Dane opublikowane w 2018 r. wykazały, że na całym świecie odnotowano dziewięć przypadków PML u około 350 000 pacjentów, którym podawano rytuksymab w leczeniu RZS. Wszyscy pacjenci, u których rozwinęła się PML, mieli inne ryzyko jej rozwoju poza leczeniem rytuksymabem.

Więcej informacji na temat działań niepożądanych można znaleźć w ulotce dla pacjenta dotyczącej rytuksymabu.

Pamiętaj, aby zgłaszać lekarzom i pielęgniarkom wszelkie obawy dotyczące możliwych działań niepożądanych.

Rytuksymab z innymi lekami

Niektóre leki biologiczne wykazują słabe interakcje z innymi lekami biologicznymi. W związku z tym możesz zostać poproszony o zachowanie odstępu między przerwaniem jednego leku a rozpoczęciem kolejnego, aby pierwszy lek biologiczny miał czas na wydalenie z organizmu.

Donoszono, że rytuksymab wchodzi w interakcje z lekiem przeciwpsychotycznym klozapiną.

Twój zespół opieki zdrowotnej może poinformować Cię o wszelkich znanych interakcjach z Twoimi lekami, dlatego ważne jest, aby poinformować go o wszystkich przyjmowanych lekach, niezależnie od tego, czy są one przepisane przez lekarza, czy dostępne bez recepty. Powinieneś również poinformować go o przyjmowaniu suplementów diety lub leków ziołowych, ponieważ mogą one również wchodzić w interakcje z innymi lekami.

Jeśli zaczniesz przyjmować nowe leki, skonsultuj się z lekarzem, pielęgniarką lub farmaceutą, aby upewnić się, że możesz je bezpiecznie przyjmować z lekami, które obecnie przyjmujesz.

Rytuksymab w czasie ciąży i karmienia piersią

Bardzo niewiele dzieci urodziło się osobom leczonym rytuksymabem w czasie
ciąży. Ponadto, u niektórych dzieci urodzonych przez osoby narażone na rytuksymab w czasie ciąży odnotowano niski poziom limfocytów B. Zaleca się unikanie stosowania rytuksymabu u kobiet w ciąży lub starających się o dziecko, chyba że korzyści przeważają nad ryzykiem i nie ma alternatywnych metod leczenia.

Jeżeli rytuksymab jest stosowany w ostatnich trzech miesiącach ciąży, szczepionek żywych nie należy podawać dziecku, dopóki nie osiągnie ono szóstego miesiąca życia.

Mężczyźni, których partnerki starają się o dziecko, mogą kontynuować stosowanie tego leku. Dane na ten temat są jednak ograniczone.

Karmienie piersią podczas leczenia rytuksymabem może być bezpieczne, ale dane na ten temat są ograniczone.

Informacje dotyczące ciąży zawarte w tej broszurze opierają się na wytycznych Brytyjskiego Towarzystwa Reumatologicznego (BSR) dotyczących przepisywania leków w okresie ciąży i karmienia piersią.

Przed założeniem rodziny zaleca się skonsultowanie się ze specjalistą lub pielęgniarką kliniczną w celu ustalenia, kiedy rozpocząć ciążę.

Inhibitory komórek B i alkohol

Można pić alkohol podczas stosowania tych leków. Jednak nierzadko zdarza się, że osoby przyjmujące leki biologiczne przyjmują również inne leki, w przypadku których obowiązują inne zalecenia. Na przykład metotreksat może wpływać na wątrobę, dlatego osobom przyjmującym metotreksat w połączeniu z lekiem biologicznym zaleca się umiarkowane spożycie alkoholu, zgodnie z wytycznymi rządowymi.

Rytuksymab i szczepienia

Żywych szczepionek nie można podawać osobom, które już przyjmują rytuksymab. Żywe szczepionki stosowane w Wielkiej Brytanii obejmują: odrę, świnkę i różyczkę (MMR), ospę wietrzną, BCG (przeciw gruźlicy), żółtą febrę, doustną szczepionkę przeciw durowi brzusznemu lub doustną szczepionkę przeciw polio (można stosować szczepionki dożylne przeciw polio i przeciw tarczycy). Jeśli leczenie rytuksymabem nie zostało jeszcze rozpoczęte, ważne jest, aby zasięgnąć porady, jak długi odstęp należy zachować po podaniu żywej szczepionki.

coroczne szczepienie przeciw grypie . Szczepionka jest dostępna w dwóch formach: w zastrzyku dla dorosłych i w aerozolu do nosa dla dzieci. Szczepionka w formie zastrzyku nie jest szczepionką żywą, dlatego jest odpowiednia dla dorosłych przyjmujących rytuksymab. Aerozol do nosa jest szczepionką żywą i nie jest odpowiedni
dla dorosłych przyjmujących rytuksymab. Szczepienie przeciw grypie można wykonać w przychodni lekarza rodzinnego lub w lokalnej aptece.

Jednorazowa szczepionka „Pneumovax” (która chroni przed pneumokokowym zapaleniem płuc) nie jest szczepionką „żywą” i jest zdecydowanie zalecana. Szczepienie szczepionką Pneumovax powinno być podane przed rozpoczęciem leczenia rytuksymabem.

Szczepionka przeciwko półpaścowi (Herpes zoster) jest zalecana wszystkim dorosłym, którzy ukończyli 65 lat, osobom w wieku 70-79 lat oraz osobom w wieku 50 lat i starszym z silnie osłabionym układem odpornościowym. Szczepionkę
podaje się w dwóch dawkach, w odstępie dwóch miesięcy, w przychodni lekarza rodzinnego. Jest dostępna jako szczepionka żywa lub nieżywa, dlatego ważne jest, aby upewnić się, że podano szczepionkę nieżywą.

Szczepionki przeciw COVID-19 i dawki przypominające nie są żywe i są generalnie zalecane osobom z RZS.

Szczepionki nieżywe można stosować w trakcie leczenia rytuksymabem. Ponieważ jednak limfocyty B biorą udział w odpowiedzi organizmu na szczepienia, poziom ochrony po szczepieniach może nie być taki sam, jak w przypadku nieprzyjmowania rytuksymabu. Z tego powodu zazwyczaj zaleca się, aby w miarę możliwości szczepić się co najmniej sześć miesięcy po ostatniej dawce rytuksymabu i odczekać dwa tygodnie przed podaniem kolejnych dawek rytuksymabu.

Twój lekarz rodzinny może doradzić Ci, czy kwalifikujesz się do bezpłatnych szczepień przeciwko grypie, Pneumovax, półpaścowi i COVID-19, w zależności od przyjmowanych leków i ich dawek.

Szczepienie bliskich członków rodziny może pomóc chronić osobę z obniżoną odpornością przed infekcją.

Leki na reumatoidalne zapalenie stawów

Uważamy, że niezwykle ważne jest, aby osoby chore na RZS rozumiały, dlaczego stosuje się określone leki, kiedy się je stosuje i w jaki sposób pomagają one w leczeniu tej choroby.

Zamów/Pobierz
Zdjęcie okładki naszej broszury „Leki stosowane w reumatoidalnym zapaleniu stawów”.

Zaktualizowano: 01.09.2020