Ratunek

Suchość w ustach

Suchość w ustach występuje częściej u osób z RZS i może mieć duży wpływ na zdrowie jamy ustnej. Ślina jest ważna z wielu powodów, między innymi dla utrzymania czystości jamy ustnej i zapobiegania chorobom dziąseł oraz infekcjom.

Wydrukować

Czym jest suchość w ustach?

Suchość w ustach , czyli „kserostomia”, to stan, który wpływa na wydzielanie śliny i występuje u niektórych pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Jama ustna potrzebuje śliny, aby prawidłowo funkcjonować. Ślina jest ważna, ponieważ:

• Utrzymuje przyjemne nawilżenie jamy ustnej. 
• Pomaga mówić. 
• Pomaga w połykaniu. 
• Pomaga rozdrobnić pokarm. 
• Pełni funkcję środka czyszczącego – nieustannie myje jamę ustną i zęby, zwalczając próchnicę, choroby dziąseł i infekcje, pomagając utrzymać jamę ustną w czystości. 
• Pomaga utrzymać protezy (całkowite).

Objawy suchości w ustach

• Możesz odczuwać zmianę smaku, a także ziarnistość suchych pokarmów w ustach. 
• Możesz zauważyć zwiększoną częstotliwość skaleczeń/otarć/oparzeń/owrzodzeń. 
• Niedobór wilgoci powoduje gromadzenie się płytki nazębnej i resztek jedzenia, ponieważ ochronne właściwości czyszczące śliny ulegają osłabieniu. 
• Niektórzy odczuwają, że ich ślina staje się gęsta i lepka, co utrudnia mówienie i połykanie. Niektórzy odczuwają również „kłucie” lub pieczenie w ustach. 
• Niektóre pokarmy mogą powodować większą wrażliwość, np. potrawy pikantne, suche, kruche oraz kwaśne pokarmy/napoje. 
• Jama ustna może boleć, a ryzyko próchnicy, chorób dziąseł i infekcji jest większe. W niektórych przypadkach usta mogą również stać się zaczerwienione i błyszczące.

Jeśli odczuwasz którykolwiek z tych objawów, nie oznacza to od razu, że cierpisz na suchość w ustach, ale warto porozmawiać o tym ze swoim dentystą lub lekarzem. 

Przyczyny suchości w ustach 

Suchość w ustach może być spowodowana zespołem Sjögrena lub skutkiem ubocznym przyjmowanych leków (patrz „Leki na RZS a jama ustna”). 

Zespół Sjögrena to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje gruczoły wydzielające płyn, np. gruczoły łzowe i ślinowe. Powoduje to zmniejszenie produkcji płynu przez gruczoły. Pacjenci z zespołem Sjögrena często cierpią na zespół suchego oka i suchość w ustach. 

Zespół Sjögrena jest zazwyczaj klasyfikowany przez klinicystów jako pierwotny lub wtórny. Pierwotny zespół Sjögrena rozwija się samoistnie (tj. nie jest wynikiem innej choroby), a wtórny zespół Sjögrena rozwija się w połączeniu z inną chorobą autoimmunologiczną, taką jak RZS. 

Jednak ta klasyfikacja nie zawsze koreluje z nasileniem objawów lub powikłań. Pacjenci z pierwotnym i wtórnym zespołem Sjögrena mogą odczuwać ten sam poziom dyskomfortu, powikłań i ciężkości choroby. 

Jeśli zauważysz jakiekolwiek objawy suchości w ustach i/lub oczu, porozmawiaj o tym ze swoim dentystą (tylko w zakresie jamy ustnej), lekarzem rodzinnym lub reumatologiem. Jeśli jest to wynikiem przyjmowania leków na reumatoidalne zapalenie stawów, reumatolog może zmodyfikować leczenie, choć nie zawsze jest to możliwe. 

Należy pamiętać, że suchość w ustach o poranku jest normalna i może być także częścią naturalnego procesu starzenia. 

Co mogę zrobić w przypadku suchości w ustach? 

Dentysta, terapeuta stomatologiczny lub higienistka stomatologiczna nie będą w stanie pomóc w usunięciu przyczyny suchości w ustach, ale pomogą utrzymać jamę ustną w czystości i zapobiegną próchnicy zębów oraz chorobom dziąseł. Będą oni również w stanie udzielić porad dietetycznych , takich jak ograniczenie spożycia cukru i kwasów, aby zmniejszyć ryzyko próchnicy i erozji. Można na przykład stosować zamienniki cukru, takie jak ksylitol. 

Wypróbuj poniższe wskazówki: 

• Dbaj o nawodnienie organizmu – w ciągu dnia często popijaj (nie łykaj!) wodę lub napoje bez cukru. 
• Unikaj napojów, które wysuszają usta, takich jak napoje zawierające kofeinę (herbata, kawa, niektóre napoje gazowane) i alkohol. 
• Unikaj tytoniu, gdyż ma on działanie wysuszające. 
• Używaj nawilżacza powietrza (lub dużej miski z wodą) w sypialni wieczorem, aby utrzymać odpowiednie nawilżenie powietrza. 
• Żuj gumę lub cukierki bez cukru, aby pobudzić wydzielanie śliny (choć może to nie być możliwe, jeśli dodatkowo cierpisz na ból stawu żuchwowego). 
• Spróbuj użyć pasty do zębów bez składnika pieniącego, laurylosiarczanu sodu, ponieważ może on podrażniać i tak już suche usta. Upewnij się jednak, że pasta nadal zawiera fluor , który pomaga utrzymać mocne zęby.

Dentysta lub lekarz rodzinny może przepisać Ci pewne produkty ślinopochodne, takie jak sztuczna ślina, które mogą przynieść ulgę w suchości jamy ustnej. Żel będzie miał neutralne pH (w skali używanej do pomiaru poziomu kwasowości) i zawierał elektrolity (w tym fluor). Obowiązują standardowe opłaty za recepty w ramach NHS. 

Niektóre duże apteki oferują również szeroką gamę produktów na suchość jamy ustnej dostępnych bez recepty, w tym sztuczną ślinę, żele, gumy do żucia i pastę do zębów. Dwie główne marki to BioXtra i Biotène.

Jak mogę utrzymać protezę zębową, jeśli mam suchość w ustach? 

Ślina jest niezbędna jako środek smarujący, aby utrzymać protezę w jamie ustnej. Pomaga wytworzyć podciśnienie między podstawą protezy a grzbietem dziąsła, na którym proteza jest osadzona. Dlatego przy suchości w ustach utrzymanie protezy w odpowiedniej pozycji może być trudne. Użycie sztucznej śliny, a także środków mocujących protezę, pomoże zwiększyć jej trzymanie. 

Ważne jest, aby udać się do dentysty w celu sprawdzenia powierzchni przylegania protezy, ponieważ źle dopasowana proteza nie zapewni naturalnego chwytu w jamie ustnej. Możliwe jest ponowne podścielenie obecnej protezy lub, jeśli to możliwe, lepszym rozwiązaniem może być wykonanie nowego zestawu o ulepszonej konstrukcji.