Wyjaśnienie NLPZ
NLPZ to skrót od „niesteroidowych leków przeciwzapalnych”, powszechnie nazywanych „lekami przeciwzapalnymi”. Pomagają one zmniejszyć stan zapalny związany z RZS i mogą również łagodzić ból.
- Leki przeciwzapalne działają na dwa sposoby: łagodzą ból i zmniejszają stan zapalny (obrzęk, zaczerwienienie, gorączkę i ból)
- Aby złagodzić ból, efekt działania przepisanej dawki NLPZ, przyjmowanej w trakcie lub po posiłku, może być odczuwalny już po pierwszej dawce. Pełne ustąpienie bólu może nastąpić po tygodniu
- Aby zmniejszyć stan zapalny (obrzęk stawów), należy przyjmować dawkę leku regularnie (w trakcie lub po posiłku), dzięki czemu utrzyma się stały poziom leku we krwi. Pełne korzyści w postaci zmniejszenia obrzęku mogą wystąpić po upływie do trzech tygodni
- Czasami NLPZ mogą działać w pełni skutecznie w zwalczaniu obrzęku, zaczerwienienia, gorączki i bólu po ponad trzech tygodniach stosowania. W razie potrzeby może być konieczne zastosowanie alternatywnego NLPZ w celu lepszej kontroli objawów
- NLPZ należy stosować możliwie najkrócej
Jaki lek jest przepisywany?
Chociaż niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) różnią się nieznacznie sposobem działania, to u poszczególnych osób reakcja na nie może być znacząco różna.
- Ibuprofen łączy w sobie korzyści płynące z łagodzenia bólu, zmniejszania stanu zapalnego i obniżania gorączki. Ma mniej działań niepożądanych niż inne NLPZ, ale jego właściwości przeciwzapalne są słabsze.
- Naproksen jest skutecznym NLPZ, który jest dobrze tolerowany
- Deksibuprofen został niedawno ponownie wprowadzony na rynek w Wielkiej Brytanii. Badania pokazują, że działa szybciej i ze statystycznie istotną redukcją działań niepożądanych, w tym chorób układu krążenia.
- Diklofenak jest podobny do naproksenu
- Indometacyna jest nieco skuteczniejsza niż naproksen, ale wiąże się z dużą częstością występowania działań niepożądanych, takich jak ból głowy, zawroty głowy i zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Piroksykam jest równie skuteczny jak naproksen, ale działa dłużej, więc jedna dawka dziennie jest skuteczna. Ma więcej działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego i może powodować częste reakcje skórne.
- Meloksykam może być przepisywany w leczeniu długoterminowym RZS i jest lekiem przyjmowanym raz dziennie
Środki ostrożności podczas przepisywania leków
- Lekarze przepisujący leki będą świadomi środków ostrożności, jakie należy zachować przy wyborze NLPZ
- Niezwykle ważne jest, aby pacjenci przekazali lekarzowi wszystkie informacje niezbędne do bezpiecznego przepisania leku. Dotyczy to również informacji o wszelkich innych zdiagnozowanych schorzeniach i aktualnie przepisywanych lekach (w szczególności na choroby serca lub nerek, astmę lub choroby krwi)
- NLPZ należy przyjmować wyłącznie w trakcie lub po posiłku, ponieważ mogą one powodować podrażnienia żołądka
- Zakres dawek każdego NLPZ jest specyficzny dla danego leku, dlatego nie można porównywać dawek jednego leku z dawkami innego
- Inhibitory Cox-2s (cyklooksygenazy-2) są stosowane bardzo rzadko, zazwyczaj wtedy, gdy standardowe NLPZ nie są odpowiednie. Są przepisywane ze świadomością, że mogą mieć wpływ na układ sercowo-naczyniowy
- Należy unikać antybiotyków zawierających trimetoprim podczas stosowania NLPZ
- W przypadku jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, dawkę metotreksatu należy starannie monitorować. Rzadko stanowi to problem kliniczny
- Konwencjonalne NLPZ, w tym diklofenak i ibuprofen (ale prawdopodobnie nie naproksen), również wiążą się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem zawału serca, szczególnie w przypadku stosowania dużych dawek. Badania na dużą skalę dwóch powszechnie stosowanych leków z grupy COX-2, celekoksybu i etorykoksybu, nie wykazały zwiększonego ryzyka zawału serca w porównaniu z konwencjonalnymi NLPZ, a są one powszechnie stosowane. Badania dotyczące niedawno ponownie wprowadzonego NLPZ, deksybuprofenu, wskazują na mniejszy lub żaden wpływ na zdrowie układu sercowo-naczyniowego.
Najczęściej zgłaszane skutki uboczne
Jak każdy lek, NLPZ mogą powodować szereg działań niepożądanych, choć należy pamiętać, że są to tylko potencjalne działania niepożądane. Mogą one w ogóle nie wystąpić.
Poniższe potencjalne działania niepożądane obejmują wszystkie NLPZ wymienione w poprzedniej sekcji. Ibuprofen, naproksen i diklofenak mają najmniej działań niepożądanych, a ryzyko ich wystąpienia wzrasta w przypadku kolejnych trzech NLPZ.
- Do zaburzeń żołądkowo-jelitowych należą: dyskomfort, nudności, biegunka, a czasami krwawienie i owrzodzenie. Podczas długotrwałego stosowania przepisuje się leki ochronne na żołądek, takie jak omeprazol lub lanzoprazol
- Reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, skurcz oskrzeli (imitujący astmę), obrzęk naczynioruchowy (obrzęk warg, języka i okolic oczu)
- Ból głowy, zawroty głowy, nerwowość, zaburzenia słuchu, takie jak szum w uszach, nadwrażliwość na światło słoneczne i krew w moczu
- NLPZ mogą powodować pogorszenie astmy, ale należy to sprawdzić u specjalisty lub lekarza pierwszego kontaktu
- Występują również inne rzadkie, ale potencjalnie poważne działania niepożądane, które są wymienione w ulotce dla pacjenta dołączonej do opakowania
- W przypadku osób z jakąkolwiek chorobą serca należy zachować ostrożność podczas przepisywania NLPZ